اين نيست ، بايد برنامه گوساله پرستى هم چنان ادامه يابد تا موسى برگردد ، و از او داورى بطلبيم : اى بسا خود او هم همراه ما در برابر گوساله سجده كند ! ! بنا بر اين خودت را زياد خسته مكن و دست از سر ما بردار ! و به اين ترتيب هم فرمان مسلم عقل را از زير پا گذاشتند ، و هم فرمان جانشين رهبرشان را .
ولى بطورى كه مفسران نوشتهاند - و قاعده نيز چنين اقتضا مىكند - هنگامى كه هارون رسالت خود را در اين مبارزه انجام داد و اكثريت پذيرا نشدند ، به اتفاق اقليتى كه تابع او بودند ، از آنها جدا شد و دورى گزيد ، مبادا اختلاط آنها با يكديگر دليلى بر امضاى برنامههاى انحرافيشان گردد .
عجيب اينكه : بعضى از مفسران نقل كردهاند كه اين دگرگونيهاى انحرافى در بنى اسرائيل تنها در چند روز كوتاه واقع شد ، هنگامى كه 35 روز از رفتن موسى به ميعادگاه گذشت ، سامرى دست به كار شد و از بنى اسرائيل خواست تا تمام زيورآلاتى را كه از فرعونيان به عاريت گرفته بودند و بعد از داستان غرق آنها با خود داشتند جمع كنند ، در روز سى و ششم و سى و هفتم و سى و هشتم همه آنها را در بوته ريخت و آب كرد و مجسمه گوساله را ساخت ، و در روز سى و نهم آنها را به پرستش آن دعوت كرد و گروه عظيمى ( طبق پاره اى از روايات ششصد هزار نفر ! ) آن را پذيرا گشتند و يك روز بعد ، يعنى با پايان گرفتن چهل روز موسى بازگشت ( 1 ) .
ولى به هر حال ، هارون با اقليتى در حدود دوازده هزار نفر از مؤمنان ثابت قدم از جمعيت جدا شدند در حالى كه اكثريت جاهل و لجوج نزديك بود او را به قتل برسانند .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .