اين راه رضايت تو را بهتر جلب كنم ، آرى من عاشق رضاى توام و مشتاق شنيدن فرمانت .
ولى بالآخره در اين ديدار ، جلوههاى معنوى پروردگار از سى شب به چهل شب تمديد شد ، و زمينههاى مختلفى كه از قبل در ميان بنى اسرائيل براى انحراف وجود داشت كار خود را كرد ، سامرى آن مرد هوشيار منحرف مياندار شد ، و با استفاده كردن از وسائلى كه بعدا اشاره خواهيم كرد گوساله اى ساخت و جمعيت را به پرستش آن فرا خواند .
بدون شك زمينه هايى مانند مشاهده گوساله پرستى مصريان ، و يا ديدن صحنه بتپرستى ( گاوپرستى ) پس از عبور از رود نيل ، و تقاضاى ساختن بتى همانند آنها ، و همچنين تمديد ميعاد موسى و بروز شايعه مرگ او از ناحيه منافقان و بالآخره جهل و نادانى اين جمعيت در بروز اين حادثه و انحراف بزرگ از توحيد به كفر اثر داشت ، چرا كه حوادث اجتماعى معمولا بدون مقدمه ، رخ نمىدهد منتها گاهى اين مقدمات آشكار است و گاهى مرموز و پنهان .
به هر حال شرك در بدترين صورتش دامان بنى اسرائيل را گرفت بخصوص كه بزرگان قوم هم در خدمت موسى در ميعادگاه بودند و تنها رهبر جمعيت هارون بود ، بىآنكه دستياران مؤثرى داشته باشد .
بالآخره در آنجا بود كه خداوند به موسى ع در همان ميعادگاه « فرمود ما قوم تو را بعد از تو آزمايش كرديم ، ولى از عهده امتحان خوب بيرون نيامدند و سامرى آنها را گمراه كرد » ( * ( قالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ ) * ) .
موسى با شنيدن اين سخن آن چنان برآشفت كه تمام وجودش گويى شعله ور
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 268
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦٨