حساب شده قبلى ، نسبت دهد در حالى كه خودش هم مىدانست اين نسبت دروغ است .
چه عاملى سبب اين دگرگونى عميق و سريع شد ؟ چه عاملى نور ايمان را آن چنان نيرومند در قلب آنها تابانيد كه حتى حاضر شدند تمام وجود و هستى خود را بر سر اين كار بگذارند - و طبق نقل تاريخ - گذاردند ، چرا كه فرعون به تهديد خود جامه عمل پوشانيد و آنها را به طرز وحشيانه اى شهيد كرد .
آيا عاملى جز علم و آگاهى در اينجا سراغ داريم ؟ آنها چون به فنون و رموز سحر آشنا بودند ، و به روشنى دريافتند كه برنامه موسى ، سحر نيست بلكه معجزه الهى است ، اينچنين شجاعانه و قاطعانه تغيير مسير دادند ، و از اينجا به خوبى درمىيابيم كه براى دگرگون ساختن افراد يا جامعههاى منحرف و به وجود آوردن يك انقلاب سريع و راستين بايد قبل از هر چيز به آنها آگاهى داد . ( 1 )
2 - ما تو را بر « بينات » مقدم نمىداريم
جالب اينكه آنها منطقىترين تعبير را در برابر فرعون بىمنطق ، انتخاب كردند ، نخست گفتند : ما دلائل روشن آشكارى بر حقانيت موسى و دعوت الهيش يافتهايم ، و ما هيچ چيز را بر اين دلائل روشن مقدم نخواهيم شمرد ، و بعد با جمله * ( وَالَّذِي فَطَرَنا ) * « سوگند به خدايى كه ما را آفريده » اين مطلب را تاكيد كردند كه خود اين تعبير با توجه به كلمه « فطرنا » گويا اشاره به فطرت توحيدى آنها است ، يعنى ما هم از درون جان نور توحيد را مىنگريم ، هم از دليل عقل ، با اين دلائل آشكار ، چگونه مىتوانيم اين راه راست را رها كرده و به كج راههاى تو گام نهيم ؟ !
هامش
( 1 ) در اين زمينه در جلد ششم ذيل آيه 123 - 126 سوره اعراف بحث كردهايم ( صفحه 305 ) .