دشمن نخواهد داشت ، و اگر تمام دنيا ( و نعمتهايش ) را در كام منافق فرو ريزم كه مرا دوست دارد ، دوست نخواهد داشت ، اين به خاطر آنست كه پيامبر ص به صورت يك حكم قاطع به من فرموده است : اى على ! هيچ مؤمنى تو را دشمن نخواهد داشت و هيچ منافقى محبت تو را در دل نخواهد گرفت » ! ( 1 ) 5 - در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم : كه پيامبر ص در آخر نماز خود با صداى بلند به طورى كه مردم مىشنيدند در حق امير مؤمنان على ع چنين دعا مىكرد :
اللهم هب لعلى المودة فى صدور المؤمنين ، و الهيبة و العظمة فى صدور المنافقين فانزل اللَّه * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا . . . ) *
« خداوندا ! محبت على ع را در دلهاى مؤمنان بيفكن ، و همچنين هيبت و عظمت او را در دلهاى منافقان ، در اين هنگام آيه فوق و آيه بعد از آن نازل شد » . ( 2 )
به هر حال همانگونه كه در تفسير آيات فوق گفتيم ، نزول اين آيه در مورد على ع به عنوان يك نمونه اتم و اكمل است و مانع از تعميم مفهوم آن در مورد همه مؤمنان با سلسله مراتب ، نخواهد بود .
2 - تفسير جمله « * ( يَسَّرْناه بِلِسانِكَ ) * »
« يسرناه » از ماده « تيسير » به معنى تسهيل است ، خداوند در اين جمله مىفرمايد :
« ما قرآن را بر زبان تو آسان كرديم تا پرهيزكاران را بشارت دهى و دشمنان سرسخت را انذار كنى » اين تسهيل ممكن است از جهات مختلف بوده باشد :
1 - از اين نظر كه قرآن ، عربى فصيح و روانى است كه آهنگ آن در گوشها دلانگيز ، و تلاوت آن بر زبانها آسان است .
2 - از نظر اينكه خداوند آن چنان تسلطى به پيامبرش بر آيات قرآن ، داده بود كه به آسانى و در همه جا و براى حل هر مشكل ، از آن استفاده مىكرد و پيوسته
هامش
( 1 ) روح المعانى جلد 16 صفحه 130 و مجمع البيان جلد 6 صفحه 533 ، و همچنين نهج البلاغه كلمات قصار كلمه 45 .
( 2 ) نور الثقلين جلد 3 ص 363 .