چرا ما كارهايى را انجام مىدهيم و گاه نمىتوانيم عين همان را تكرار كنيم ؟ مثلا گاهى قطعه شعرى بسيار عالى مىسرائيم و يا خط بسيار زيبايى مىنويسيم ، اما بعدا هر چه تلاش مىكنيم مثل آن را نمىتوانيم انجام دهيم .
پاسخى را كه ما براى اين سؤال انتخاب كردهايم اين است كه درست است كه ما اعمال خود را از روى اراده و اختيار انجام مىدهيم ، ولى گاهى يك سلسله امور غير اختيارى در بعضى از ويژگيهاى افعال ما اثر مىگذارد ، لرزش نامحسوس دست ما گاه در شكل دقيق حروف مؤثر است ، و از اين گذشته قدرت و استعداد ما هميشه يكسان نيست ، گاه عواملى پيش مىآيد كه تمام نيروى درونى ما را بسيج مىكند ، و ما مىتوانيم به اصطلاح شاهكارى بيافرينيم ، ولى گاه عوامل محركه ضعيف است و تمام نيروى ما بسيج نمىشود ، به همين دليل كار مرتبه دوم به خوبى مرتبه اول انجام نمىگيرد .
ولى خداوندى كه قدرتش بىانتها است ، اين گونه مسائل براى او مطرح نيست ، هر كارى را انجام دهد عين آن را بىكم و كاست مىتواند تكرار كند .
در آيه بعد با لحن بسيار قاطع ، منكران معاد و گنهكاران بىايمان را تهديد مىكند و مىگويد : « قسم به پروردگارت كه ما همه آنها را با شياطينى كه آنان را وسوسه مىكردند و يا معبودشان بودند ، همه را محشور مىكنيم » ( * ( فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّياطِينَ ) * ) .
« سپس همه آنها را گرداگرد جهنم در حالى كه به زانو درآمدهاند حاضر مىكنيم » ( * ( ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ) * ) .
اين آيه نشان مىدهد كه دادگاه افراد بىايمان و گنهكار در نزديكى جهنم است ! .
تعبير « جثيا » ( با توجه به اينكه « جثى » جمع « جاثى » به معنى كسى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١١٥