( دميدن در شيپور ) تعبير شده است ، و ما به خواست خدا شرح آن را در ذيل آيات 68 سوره زمر بيان خواهيم كرد .
در اينجا روايتى از « اصبغ نباته » از على ع نقل شده كه امام در تفسير جمله « * ( تَرَكْنا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ ) * » مىفرمايد منظور روز قيامت است ( 1 ) ممكن است چنين تصور شود كه اين روايت با آنچه ما در بالا در تفسير آيه آورديم منافات دارد زيرا ما آن را به مرحله فناء دنيا تفسير نموديم ( همانگونه كه ظاهر آيات قبل و بعد آن است ) .
اما توجه به يك نكته اين اشكال را بر طرف ميسازد و آن اينكه گاهى روز قيامت به معنى وسيع كلمه به كار مىرود كه مقدمات آن را نيز شامل مىشود و مىدانيم يكى از مقدمات آن ، فناى ضربتى دنيا است .
سپس به شرح حال كافران مىپردازد ، هم عاقبت اعمالشان و هم صفاتى را كه موجب آن سرنوشت مىگردد بيان مىدارد و چنين مىگويد : « ما جهنم را در آن روز به كافران عرضه مىداريم » ( * ( وَعَرَضْنا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكافِرِينَ عَرْضاً ) * ) .
جهنم با عذابهاى رنگارنگش و مجازاتهاى مختلف دردناكش در برابر آنها كاملا ظاهر و آشكار مىشود كه همين مشاهده و ظهورش در برابر آنان خود عذابى است دردناك و جانكاه ، تا چه رسد به اينكه گرفتار آن شوند .
كافران كيانند و چرا گرفتار چنان سرنوشت مىشوند ؟ در يك جمله كوتاه آنها را چنين معرفى مىكند : « همانان كه چشمهايشان در پرده بود ، و نتوانستند چهره حق را ببينند و به ياد من بيفتند » ( * ( الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي ) * )
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ( طبق نقل تفسير الميزان ذيل آيه مورد بحث ) .