لازم مىدانيم به چند امر دقيقا توجه شود :
الف : نخستين مطلبى كه در اينجا جلب توجه مىكند اين است كه « ذو القرنين » ( صاحب دو قرن ) چرا به اين نام ناميده شده است ؟
بعضى معتقدند اين نامگذارى به خاطر آن است كه او به شرق و غرب عالم رسيد كه عرب از آن تعبير به قرنى الشمس ( دو شاخ آفتاب ) مىكند .
بعضى ديگر معتقدند كه اين نام به خاطر اين بود كه دو قرن زندگى يا حكومت كرد ، و در اينكه مقدار قرن چه اندازه است نيز نظرات متفاوتى دارند .
بعضى مىگويند در دو طرف سر او برآمدگى مخصوصى بود و به خاطر آن به ذو القرنين معروف شد .
و بالآخره بعضى بر اين عقيدهاند كه تاج مخصوص او داراى دو شاخك بود .
و عقائد ديگرى كه نقل همه آنها به طول مىانجامد ، و چنان كه خواهيم ديد مبتكر نظريه سوم يعنى « ابو الكلام آزاد » از اين لقب ، استفاده فراوانى براى اثبات نظريه خود كرده است .
ب : از قرآن مجيد به خوبى استفاده مىشود كه ذو القرنين داراى صفات ممتازى بود :
- خداوند اسباب پيروزيها را در اختيار او قرار داد .
- او سه لشگركشى مهم داشت : نخست به غرب ، سپس به شرق و سرانجام به منطقه اى كه در آنجا يك تنگه كوهستانى وجود داشته ، و در هر يك از اين سفرها با اقوامى برخورد كرد كه شرح صفات آنها در تفسير آيات گذشت .
- او مرد مؤمن و موحد و مهربانى بود ، و از طريق عدل و داد منحرف نمىشد ، و به همين جهت مشمول لطف خاص پروردگار بود . او يار نيكوكاران و دشمن ظالمان و ستمگران بود ، و به مال و ثروت دنيا علاقه اى نداشت .
- او هم به خدا ايمان داشت و هم به روز رستاخيز .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 544
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤٤