وضعى دارند .
در روايات اسلامى پيوند نزديكى ميان كوتاهى عمر و ترك صله رحم ( مخصوصا آزار پدر و مادر ) ذكر شده است كه ما در ذيل آيه 23 سوره اسرى به قسمتى از آن اشاره كرديم . ( 1 )
ط - مردم دشمن آنند كه نمىدانند ! بسيار مىشود كه كسى در باره ما نيكى مىكند اما چون از باطن كار خبر نداريم آن را دشمنى مىپنداريم ، و آشفته مىشويم ، مخصوصا در برابر آنچه نمىدانيم كم صبر و بى حوصله هستيم ، البته اين يك امر طبيعى است كه انسان در برابر امورى كه تنها يك روى يا يك زاويه آن را مىبيند ناشكيبا باشد ، اما داستان فوق به ما مىگويد نبايد در قضاوت شتاب كرد ، بايد ابعاد مختلف هر موضوعى را بررسى نمود .
در حديثى از امير المؤمنين على ع مىخوانيم : « مردم دشمن آنند كه نمىدانند » ( 2 ) و بنا بر اين هر قدر سطح آگاهى مردم بالا برود برخورد آنها با مسائل منطقىتر خواهد شد ، و به تعبير ديگر زير بناى « صبر » آگاهى است ! .
البته موسى از يك نظر حق داشت ناراحت شود ، چرا كه او مىديد در اين سه حادثه تقريبا بخش اعظم شريعت به خطر افتاده است : در حادثه اول مصونيت اموال مردم ، در حادثه دوم مصونيت جان مردم ، و در حادثه سوم مسائل حقوقى ، يا به تعبير ديگر برخورد منطقى با حقوق مردم ، بنا بر اين تعجب ندارد كه آن قدر ناراحت شود كه پيمان مؤكد خويش را با آن عالم بزرگ فراموش كند ، اما همين كه از باطن امر آگاه شد آرام گرفت و ديگر اعتراضى نكرد ، و اين خود بيانگر آن است كه عدم اطلاع از باطن رويدادها چه اندازه نگران
هامش
( 1 ) به جلد دوازدهم تفسير نمونه ذيل آيه فوق مراجعه شود .
( 2 ) نهج البلاغه حكم 172