تعهد نيست .
ولى پيداست كه اين گونه تفسيرها با ظاهر آيات سازگار نمىتواند باشد .
5 - چرا موسى به ديدار خضر شتافت ؟ !
در حديثى از « ابن عباس » از « ابى بن كعب » مىخوانيم كه از رسول خدا ص چنين نقل مىكند : يك روز موسى در ميان بنى اسرائيل مشغول خطابه بود ، كسى از او پرسيد در روى زمين چه كسى از همه اعلم است ؟ موسى گفت كسى عالمتر از خود سراغ ندارم ، در اين هنگام به موسى وحى شد كه ما بنده اى داريم در « مجمع البحرين » كه از تو دانشمندتر است ، در اينجا موسى از خدا تقاضا كرد كه به ديدار اين مرد عالم نائل گردد ، و خدا راه وصول به اين هدف را به او نشان داد ( 1 ) .
نظير اين حديث از امام صادق ع نيز نقل شده است ( 2 ) .
در حقيقت اين هشدارى بود به موسى كه با تمام علم و دانشش هرگز خود را برترين شخص نداند .
ولى در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه آيا نبايد پيامبر اولوا العزم و صاحب رسالت دانشمندترين فرد زمان خودش باشد ؟
در پاسخ مىگوئيم : بايد دانشمندترين آنها نسبت به قلمرو ماموريتش ، يعنى نظام ، تشريع باشد ، و موسى چنين بود ، اما همانگونه كه در نخستين نكتهها بازگو كرديم قلمرو ماموريت دوست عالمش قلمرو جداگانه اى بود كه ارتباطى به عالم تشريع نداشت ، و به تعبير ديگر آن مرد عالم از اسرارى آگاه بود كه دعوت نبوت بر آن متكى نبود .
هامش
( 1 ) مجمع البيان جلد ششم صفحه 481 . ( بطور تلخيص )
( 2 ) نور الثقلين جلد سوم صفحه 275 .