است و بقيه همه حرف .
بعضى از مفسران اين احتمال را نيز در اطلاق كلمه « طائر » بر اعمال انسانى دادهاند كه اعمال خوب و بد انسان گويى همچون پرنده اى از وجود او برمىخيزد لذا به آن « طائر » اطلاق شده است .
مفسران در معنى « طائر » در آيه مورد بحث ، احتمالات متعدد ديگرى نيز ذكر كردهاند : از جمله « طائر » به معنى « بهره انسان از خوب و بد » ، يا به معنى « دليل و راهنما » و يا به معنى « نامه اعمال » و يا به معنى « يمن و شوم » است .
ولى بعضى از اين تفسيرها به همان معنى كه در آغاز ذكر كرديم بازمىگردد در حالى كه بعضى ديگر از مفهوم آيه بسيار دور است .
قرآن سپس اضافه مىكند « ما روز قيامت كتابى براى او بيرون مىآوريم كه آن را در برابر خود گشوده مىبيند » ( * ( وَنُخْرِجُ لَه يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاه مَنْشُوراً ) * ) .
روشن است كه منظور از كتاب چيزى جز كارنامه عمل انسان نيست ، همان كارنامه اى كه در اين دنيا نيز وجود دارد و اعمال او در آن ثبت مىشود ، منتها در اينجا پوشيده و مكتوم است و در آنجا گشوده و باز .
تعبير به « نخرج » ( بيرون مىآوريم ) و همچنين تعبير به منشور ( گشوده ) نيز اشاره به همين معنى است كه آنچه در اينجا پنهان و سربسته است در آنجا آشكار و باز مىشود .
در باره نامه اعمال و حقيقت آن در ذيل همين آيات ، بحث خواهيم كرد .
در اين هنگام به او گفته مىشود ، « نامه اعمالت را خودت بخوان » ! ( اقرأ كتابك ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 49
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩