دامنه علم و دانشش در بعضى از جهات محدود است و به سراغ معلمى مىرود كه به او درس بياموزد ، او هم درسهايى كه هر يك از ديگرى عجيبتر است به او ياد مىدهد ، و چه نكتههاى بسيار مهمى كه در مجموعه اين داستان نهفته شده است .
در نخستين آيه مىگويد : « بخاطر بياور هنگامى كه موسى به دوست و همراه خود گفت من دست از طلب برنمىدارم تا به » مجمع البحرين « برسم هر چند مدتى طولانى به راه خود ادامه دهم » ( * ( وَإِذْ قالَ مُوسى لِفَتاه لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُباً ) * ) .
منظور از « موسى » در آيه فوق بدون شك همان موسى بن عمران پيامبر اولو العزم معروف است ، هر چند بعضى از مفسران احتمال دادهاند موساى ديگرى باشد ، و بعدا خواهيم گفت كه اين احتمال بيشتر بخاطر اين بوده كه نتوانستهاند پاره اى از اشكالات موجود در اين داستان را حل كنند ، ناچار به فرض موساى ديگرى شدهاند ، در حالى كه قرآن هر جا سخن از موسى مىگويد همان موسى بن عمران است .
و منظور از « فتاه » در اينجا طبق گفته بسيارى از مفسران ، و بسيارى از روايات ، « يوشع بن نون » مرد رشيد و شجاع و با ايمان بنى اسرائيل است ، و تعبير به « فتى » ( جوان ) ممكن است به خاطر همين صفات برجسته ، و يا به خاطر خدمت به موسى و همراهى و همگامى با او بوده باشد .
« * ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) * » به معنى محل پيوند دو دريا است ، در اينكه اشاره به كدام دو دريا است ميان مفسران گفتگو است ، و رويهمرفته سه عقيده معروف در اينجا وجود دارد .
1 - منظور محل اتصال خليج « عقبه » با خليج « سوئز » است ( مىدانيم درياى احمر در شمال دو پيشرفتگى : يكى به سوى شمال شرقى ، و ديگرى به سوى شمال غربى دارد كه اولى خليج عقبه را تشكيل مىدهد ، و دومى خليج سوئز را
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 480
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٠