( * ( وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَه ) * ) .
تعبير به « و اصبر نفسك » « خود را شكيبا دار » اشاره به اين واقعيت است كه پيغمبر ص از ناحيه دشمنان مستكبر و اشراف آلوده در فشار بود كه گروه مؤمنان فقير را از خود براند ، لذا خداوند دستور مىدهد كه در برابر اين فشار فزاينده ، صبر و استقامت پيشه كن ، و هرگز تسليم آنها مشو .
تعبير به « صبح و شام » اشاره به اين است كه در همه حال و تمام عمر به ياد خدا هستند .
و تعبير به « يريدون وجهه » ( ذات او را ميطلبند ) دليل بر اخلاص آنها است ، و اشاره به اينكه آنها از خداوند خود او را ميخواهند ، حتى بخاطر بهشت ( هر چند نعمتهايش بزرگ و پرارزش است ) و بخاطر ترس از دوزخ و مجازاتهايش ( هر چند عذابهايش دردناك است ) بندگى خدا نمىكنند ، بلكه فقط به خاطر ذات پاك او ، او را مىپرستند كه « ما از تو ، به غير از تو ، نداريم تمنا » ! و اين بالاترين درجه اطاعت و بندگى و عشق و ايمان به خدا است ( 1 ) .
سپس به عنوان تاكيد ادامه مىدهد « هرگز چشمهاى خود را از اين گروه با ايمان ، اما ظاهرا فقير ، برمگير ، و به خاطر زينتهاى دنيا به اين مستكبران از خدا بى خبر ، ديده ميفكن » ( * ( وَلا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا ) * ) ( 2 ) .
باز براى تاكيد فزونتر اضافه مىكند : « و از آنها كه قلبشان را از ياد
هامش
( 1 ) در باره معنى « وجه » و اينكه گاهى به معنى « ذات » و گاهى به معنى « صورت » آمده و دليل انتخاب آن در اين گونه موارد ، در جلد دوم صفحه 263 مشروحا بحث كردهايم .
( 2 ) لا تعد از ماده « عدا يعدو » به معنى تجاوز كردن است ، بنا بر اين مفهوم جمله اين است : « چشم از آنها برمگير تا به ديگران نگاه كنى » .