« مراء » بطورى كه « راغب » در « مفردات » مىگويد - در اصل از « مريت الناقة » يعنى « پستان شتر را بدست گرفتم براى دوشيدن » گرفته شده است ، سپس به بحث و گفتگو پيرامون چيزى كه مورد شك و ترديد است اطلاق گرديده .
و بسيار مىشود كه در گفتگوهاى لجاجتآميز و دفاع از باطل به كار مىرود ، ولى ريشه اصلى آن محدود به اين معنى نيست ، بلكه هر نوع بحث و گفتگو را در باره هر مطلبى كه محل ترديد است شامل مىشود .
« ظاهر » به معنى غالب و مسلط و پيروز است .
بنا بر اين جمله ( * ( فَلا تُمارِ فِيهِمْ إِلَّا مِراءً ظاهِراً ) * ) مفهومش اين است كه آن چنان با آنها منطقى و مستدل سخن بگو كه برترى منطق تو آشكار گردد .
اين احتمال را نيز بعضى در تفسير آيه گفتهاند كه بطور « خصوصى » با مخالفان لجوج بحث و گفتگو نكن چرا كه هر چه بگويى تحريفش مىكنند ، بلكه آشكارا و در حضور مردم گفتگو كن ، تا نتوانند حقيقت را تحريف يا انكار نمايند .
ولى تفسير اول صحيحتر به نظر ميرسد ، به هر حال مفهوم سخن اين است كه تو بايد به اتكاء وحى الهى با آنها سخن بگويى زيرا محكمترين دليل در اين زمينه همين دليل است ، « و بنا بر اين از احدى از آنها كه بدون دليل سخن ميگويند در باره تعداد اصحاب كهف سؤال نكن » ( * ( وَلا تَسْتَفْتِ فِيهِمْ مِنْهُمْ أَحَداً ) * ) .
آيه بعد يك دستور كلى به پيامبر ص مىدهد كه « هرگز نگو من فلان كار را فردا انجام مىدهم » ( * ( وَلا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً ) * ) .
« مگر اينكه خدا بخواهد » ( * ( إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّه ) * ) .
يعنى در رابطه با اخبار آينده و تصميم بر انجام كارها ، حتما جمله « انشاء اللَّه »
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 384
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٨٤