را پاك كن و غذاى حرام در معده خود وارد منما » ( 1 ) .
2 - تقيه سازنده -
از تعبيرات آيات فوق به خوبى استفاده مىشود كه اصحاب كهف اصرار داشتند در آن محيط كسى از جايگاه آنها آگاه نشود ، مبادا آنها را مجبور به قبول آئين بتپرستى كنند ، و يا به بدترين وضعى آنها را به قتل برسانند يعنى سنگسارشان كنند ، آنها مىخواستند ناشناخته بمانند تا از اين طريق بتوانند نيروى خود را براى مبارزات آينده ، و يا لا اقل براى حفظ ايمان خويش نگهدارند .
اين خود يكى از اقسام « تقيه سازنده » است ، زيرا حقيقت تقيه اين است كه انسان از به هدر دادن نيروها جلوگيرى كند و با پوشاندن خويش يا عقيده خويش موجوديت خود را حفظ كند ، تا در موقع لزوم بتواند به مبارزات مؤثر خود ادامه دهد .
بديهى است آنجا كه اخفاى عقيده باعث شكست هدف و برنامهها است در اينجا تقيه ممنوع است ، بايد همه چيز را آشكار كرد و لو بلغ ما بلغ ( هر آنچه باداباد ! ) .
3 - كانون قرآن لطف است
جمله « و ليتلطف » كه طبق مشهور درست نقطه وسط قرآن مجيد از نظر شماره كلمات است خود داراى لطف خاص و معنى بسيار لطيفى است ، زيرا از ماده « لطف و لطافت » گرفته شده كه در اينجا به معنى دقت و ظرافت به خرج دادن است ، يعنى مامور تهيه غذا آن چنان برود و بازگردد كه هيچكس از ماجراى آنها
هامش
( 1 ) وسائل جلد 4 ابواب دعا باب 67 حديث 4 براى توضيح بيشتر به جلد اول تفسير سوره بقره ذيل آيه 186 مراجعه فرمائيد .