داشتند ، در نهان و آشكار تبليغ مىكردند ، در خلوت و اجتماع فرياد مىزدند ، و از اينكه مردم راه روشن و راست را گذارده ، به بيراهه مىرفتند غصه مىخوردند ، غصه اى جانكاه كه گاهى آنها را تا سرحد مرگ پيش مىبرد ! و راستى تا چنين نباشد « رهبرى » در مفهوم عميقش پياده نخواهد شد ! گاه اين حالت اندوه بقدرى شديد مىشد كه جان پيامبر ص به خطر مىافتاد و خدا او را دلدارى مىداد .
در سوره شعراء آيه 3 و 4 مىخوانيم لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ : « گويى مىخواهى خود را هلاك كنى كه چرا اينها ايمان نمىآورند ، غم مخور ما آنها را آزاد قرار دادهايم و اگر بخواهيم آيه اى از آسمان فرو مىفرستيم كه گردنهايشان بى اختيار در برابر آن فرود آيد . »
آيه بعد ترسيمى از وضع اين جهان به عنوان يك ميدان آزمايش براى انسانها ، و توضيحى براى خط سير انسان در اين مسير است .
نخست مىگويد : « ما آنچه را روى زمين است زينت آن قرار داديم » ( * ( إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الأَرْضِ زِينَةً لَها ) * ) .
جهانى پر زرق و برق ساختيم كه هر گوشه اى از آن دل مىبرد ، ديدگان را به خود مشغول مىدارد ، و انگيزههاى مختلف را در درون آدمى بيدار مىكند ، تا در كشاكش اين انگيزهها و درخشش اين زرق و برقها و چهرههاى دلانگيز و دلربا ، انسان بر كرسى آزمايش قرار گيرد و ميزان قدرت ايمان و نيروى اراده و معنويت و فضيلت خود را به نمايش بگذارد .
لذا بلافاصله اضافه مىكند « تا آنها را بيازمائيم كدامينشان بهتر عمل مىكنند » ؟ ( * ( لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 349
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٤٩