اشتقاق اين نامها ( يعنى اصلى كه اين نام از آن گرفته شده ) سؤال كردم ، و گفتم آيا « اللَّه » از چه چيز مشتق است ؟ .
امام ع فرمود : اى هشام ! از « إله » ( كه به معنى تحير است ) گرفته شده و إله مفهومش اين است كه مالوهى داشته باشد ( كسى كه حيران و سرگردان در شناخت عمق ذات او است ) .
ولى اى هشام ! اين را بايد بدانى كه « اسم » غير از « مسمى » است ، كسى كه تنها اسم را پرستش كند بدون معنى و محتوا كافر است ، و در حقيقت چيزى را نپرستيده ، و كسى كه اسم و مسمى را هر دو پرستش كند او هم كافر است زيرا دوگانه پرست است ! .
اما كسى كه تنها مسمى را بپرستد نه اسم را ( بلكه اسم را نشانه و علامتى براى رسيدن به آن معنى بداند ) اين حقيقت توحيد راستين است - فهميدى اى هشام ؟ ! او مىگويد : عرض كردم كمى بيشتر برايم توضيح دهيد .
فرمود : خداوند بزرگ 99 اسم ، دارد اگر هر اسمى مسمائى داشت بايد 99 خدا داشته باشيم ، ولى « اللَّه » نامى است كه به همه اين صفات اشاره مىكند ، و به هر حال همه نامهاى او غير از ذات او است .
اى هشام ! نان نام خوردنى است ، و آب نام نوشيدنى ، و لباس نام پوشيدنى است ، و آتش نام آن ماده سوزنده است ( اما همه اينها نام است ، آنچه را ما مىخوريم ، مىنوشيم ، مىپوشيم و از سوزش آن مىهراسيم نام نيست ، بلكه همان عينيت خارجى است ) ( 1 ) .
از اين بحث بگذريم : در ذيل آيه مورد بحث نظر به گفتگوى مشركان در مكه در رابطه با نماز پيامبر ص و اينكه مىگفتند : او نماز خود را بلند مىخواند
هامش
( 1 ) توحيد صدوق ( به نقل تفسير الميزان ذيل آيه مورد بحث ) .