خبر مىدهد ) ( 1 ) .
تفسير :
آخرين بهانهها
به دنبال ايرادهاى سست و بى اساسى كه در آيات گذشته از زبان مشركان مطرح و پاسخ داده شد ، در اين سلسله آيات به آخرين بهانههاى آنها مىرسيم ، و آن اينكه : آنها مىگفتند چرا پيامبر ، خدا را به نامهاى متعددى مىخواند با اينكه مدعى توحيد است قرآن در پاسخ آنها مىگويد :
« بگو شما او را به نام » اللَّه « بخوانيد و يا به نام رحمان هر كدام را بخوانيد فرق نمىكند براى او نامهاى متعدد نيك است » ( * ( قُلِ ادْعُوا اللَّه أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَه الأَسْماءُ الْحُسْنى ) * ) .
اين كوردلان حتى از زندگى روزمره خود غافل بودند كه گاه براى يك شخص ، يا يك مكان و مانند آن اسمهاى مختلفى مىگذارند كه هر كدام معرف از زواياى وجود او بود .
آيا با اين حال تعجب دارد خدايى كه وجودش از هر نظر بى نهايت است و منبع و سرچشمه همه كمالات ، همه نعمتها و تمام نيكيها است و گرداننده اصلى همه چرخهاى اين جهان مىباشد به تناسب هر كارى كه انجام مىدهد و هر كمالى كه ذات مقدسش دارد نام مخصوص داشته باشد ؟ ! .
اصولا خدا را با يك نام نمىتوان خواند ، و نمىتوان شناخت ، بلكه نامهاى او بايد همچون صفاتش بى پايان باشد ، تا بتواند بيانگر آن ذات شود ، ولى از آنجا كه الفاظ ما ، مانند همه چيزمان ، محدود است نمىتوانيم جز نامهاى محدودى براى او پيدا كنيم و لذا معرفت و شناخت ما هم هر چه باشد محدود است ، حتى
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .