بعضى از مفسران كوشش كردهاند كه از مفهوم خود آيه اين حقيقت را دريابند : آنها معتقدند كه جمله « * ( عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ ) * » دليل بر اين است كه اين مقامى است كه خدا در آينده به تو خواهد داد . مقامى است كه ستايش همگان را برمىانگيزد ، زيرا سودش به همگان مىرسد ، ( چرا كه محمود در جمله بالا مطلق است و هيچگونه قيد و شرطى ندارد ) .
از اين گذشته حمد و ستايش در برابر يك عمل اختيارى است ، و چيزى كه واجد همه اين صفات باشد چيزى جز شفاعت عامه پيامبر ص نيست ( 1 ) .
اين احتمال نيز وجود دارد كه مقام محمود همان نهايت قرب به پروردگار است كه يكى از آثارش شفاعت كبرى مىباشد ( دقت كنيد ) .
گر چه مخاطب در اين آيه ظاهرا پيامبر ص است ، ولى از يك نظر مىتوان حكم آن را تعميم داد و گفت همه افراد با ايمان كه برنامه الهى روحانى تلاوت و نماز شب را انجام مىدهند سهمى از مقام محمود خواهند داشت ، و به ميزان ايمان و عمل خود به بارگاه قرب پروردگار راه خواهند يافت ، و به همان نسبت مىتوانند شفيع و دستگير واماندگان در راه شوند .
زيرا مىدانيم هر مؤمنى در شعاع ايمان خود از مقام شفاعت برخوردار خواهد بود ، ولى مصداق اتم و اكمل اين آيه شخص پيامبر ص است .
3 - عوامل سه گانه پيروزى
غالبا در ميدانهاى مبارزه حق و باطل لشكر باطل از عده و عده بيشترى برخوردار است ، و در عين حال لشكر حق با كمى نفرات و كمبود وسائل ظاهرى از پيروزيهاى چشمگيرى برخوردار مىشود كه نمونههاى آن را در جنگهاى اسلامى بدر و احزاب و حنين و مانند آن و همچنين در عصر خود ما در انقلابهاى پيروزمند
هامش
( 1 ) « الميزان » جلد 1 صفحه 178 .