خط اصلى من در همه كارها باشد و آغاز و انجام همه چيز با آن صورت گيرد .
گر چه مفسران بعضا خواستهاند مفهوم وسيع اين آيه را در مصداق يا مصاديق معينى محدود سازند ، از جمله ورود به مدينه و خروج از آن به مكه ، يا دخول در قبر و خروج از آن به هنگام رستاخيز ، و يا مانند اينها ، ولى پر واضح است كه تعبير جامع فوق هيچگونه محدوديتى در آن نيست ، تقاضايى است براى ورود و خروج صادقانه در همه چيز ، در همه كار ، و در هر برنامه .
در حقيقت رمز اصلى پيروزى در همين جا نهفته شده است و راه و روش انبياء و اولياى الهى همين بوده كه فكرشان ، گفتارشان و اعمالشان از هر گونه غش و تقلب و خدعه و نيرنگ و هر چه بر خلاف صدق و راستى است پاك باشد .
اصولا بسيارى از بدبختيهايى كه امروز با چشم خود مىبينيم كه دامنگير افراد و اقوام و ملتها شده به خاطر انحراف از همين اصل است ، گاهى پايه اصلى كارشان بر اساس دروغ و نيرنگ است ، و گاه كه ورودشان در كارها بر اساس راستى است اين خط اصيل را تا پايان حفظ نمىكنند ، و همين عامل شكست آنها خواهد بود .
دومين اصل كه از يك نظر ميوه درخت توحيد ، و از نظر ديگر نتيجه ورود و خروج صادقانه در كارها است ، همانست كه در پايان آيه به آن اشاره شده است :
« خداوندا براى من از سوى خودت سلطان و ياورى قرار ده » ( * ( وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطاناً نَصِيراً ) * ) .
چرا كه من تنها هستم ، و به تنهايى كارى نمىتوان انجام داد ، و با اتكاء بر قدرتم در برابر اينهمه مشكلات پيروز نخواهم شد ، تو مرا يارى كن و تو ياورانى براى من فراهم ساز .
به من منطقى نيرومند ، دلائلى دندانشكن در برابر دشمنان ، دوستانى جانباز ، اراده اى قوى ، فكرى روشن ، عقلى سرشار كه همه ياوران من در اين راه خواهند
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 226
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢٦