كه نماز وسطى طبق تفسير صحيح همان نماز ظهر است .
و گاهى اشاره به وقت سه نماز از نمازهاى پنجگانه كرده ، مانند وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ ( هود - 114 ) كه « طرف النهار » اشاره به نماز صبح و مغرب و « زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ » اشاره به نماز عشا است .
و گاهى اوقات هر پنج نماز را اجمالا بيان مىكند ، مانند آيه مورد بحث ( شرح بيشتر در اين زمينه را در جلد نهم تفسير نمونه ذيل آيه 114 سوره هود صفحه 265 به بعد بيان كردهايم ) .
به هر حال جاى ترديد نيست كه جزئيات اوقات نمازهاى پنجگانه در اين آيات بيان نشده ، بلكه مانند بسيارى ديگر از احكام اسلامى تنها به كليات قناعت شده و شرح آن در سنت پيامبر ص و امامان راستين آمده است .
نكته ديگرى كه در اينجا باقى ميماند اين است كه آيه فوق مىگويد :
* ( إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً ) * : « نماز صبح مورد مشاهده است » اكنون اين سؤال پيش مىآيد كه مشاهده چه كسانى ؟
رواياتى كه در تفسير اين آيه به ما رسيده مىگويد : مشهود ملائكه شب و روز است ، زيرا در آغاز صبح فرشتگان شب كه مراقب بندگان خدايند جاى خود را به فرشتگان روز مىدهند ، و چون نماز صبح در همان آغاز طلوع انجام مىگيرد هر دو گروه آن را مشاهده كرده و بر آن گواهى مىدهند .
اين روايات را دانشمندان شيعه و اهل تسنن هر دو نقل كردهاند .
از جمله ( طبق نقل تفسير روح المعانى ) احمد و نسايى و ابن ماجه و ترمذى و حاكم از پيامبر ص نقل كردهاند كه در تفسير اين جمله فرمود :
تشهده ملائكة الليل و ملائكة النهار ( 1 ) .
محدث معروف اهل سنت بخارى و مسلم نيز همين معنى را در صحيح خود نقل كردهاند ( 2 ) .
هامش
( 1 و 2 ) تفسير روح المعانى جلد 15 صفحه 126 .