فالى اين ترون يذهب بكم الى الجنة و رب الكعبة - قالها ثلاثا - :
« آيا شما حمد و سپاس خدا را بجا نمىآوريد ؟ هنگامى كه روز قيامت مىشود خداوند هر گروهى را با كسى كه ولايت او را پذيرفته مىخواند ، ما را همراه پيامبر ص و شما را همراه ما ، فكر مىكنيد در اين حال شما را به كجا مىبردند ، به خداوند كعبه به سوى بهشت - سه بار امام اين جمله را تكرار كرد - ( 1 ) .
2 - كرامت بنى آدم
بنى آدم معمولا در قرآن عنوانى است براى انسانها توأم با مدح و ستايش و احترام ، در حالى كه كلمه انسان با صفاتى همانند « ظلوم » « جهول » « هلوع » ( كمظرفيت ) « ضعيف » طغيانگر ، ناسپاس و مانند آن توصيف شده است و اين نشان ميدهد كه بنى آدم به انسان تربيت يافته اشاره مىكند و يا حد اقل نظر به استعدادهاى مثبت انسان دارد . ( توجه به افتخارات آدم و فضيلت او بر فرشتگان كه در كلمه بنى آدم نهفته شده نيز مؤيد اين معنا است ) در حالى كه كلمه انسان به معنى مطلق و گاهى احيانا اشاره به جنبههاى منفى او است . لذا در آيات مورد بحث كه سخن از كرامت و بزرگوارى و فضيلت انسان است تعبير به « بنى آدم » شده . ( در مورد معنى انسان در قرآن كريم در جلد 8 تفسير نمونه صفحه 239 به بعد بحث مشروحى داشتيم ) .
3 - نقش رهبرى در اسلام
در حديث معروفى كه از امام باقر ع نقل شده هنگامى كه سخن از اركان اصلى اسلام به ميان مىآورد « ولايت » ( رهبرى ) را پنجمين و مهمترين ركن معرفى مىكند در حالى كه نماز كه معرف پيوند خلق با خالق است و روزه كه رمز مبارزه با شهوات است و زكات كه پيوند خلق با خلق است و حج كه جنبه هاى
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيات مورد بحث .