حادثه استقامت مىورزد ، همچنين در مقابل بى غذايى ، بيخوابى ، خستگى ، غصه افراطى ، درد ، بيمارى ، رنج ، پركارى و در مورد حفظ موازنه و تعادل حيرتانگيز بدن و روح خويش ، تحمل عجيبى از خود نشان مىدهد ، حتى مىتوان گفت كه انسان از تمام حيوانات پردوامتر ، پرتلاشتر است ، با اين توانايى جسمى و فكرى شگرفش توانسته است ، اينهمه امور ، صنايع ، و تمدن كنونى را به وجود آورد و برتريش را بر همه جانداران به اثبات رساند » ( 1 ) .
آيه بعد به يكى ديگر از مواهب الهى نسبت به انسان ، و سپس مسئوليتهاى سنگينى را كه به موازات اين مواهب متوجه او مىشود اشاره مىكند :
در آغاز به « مساله رهبرى » و نقش آن در سرنوشت انسانها پرداخته ، مىگويد : « روز قيامت هر گروهى را با امام و رهبرشان مىخوانيم » ( * ( يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ ) * ) يعنى آنها كه رهبرى پيامبران و جانشينان آنان را در هر عصر و زمان پذيرفتند ، همراه پيشوايشان خواهند بود ، و آنها كه رهبرى شيطان و ائمه ضلال و پيشوايان جبار و ستمگر را انتخاب كردند همراه آنها خواهند بود .
خلاصه اينكه پيوند « رهبرى » و « پيروى » در اين جهان بطور كامل در آن جهان منعكس مىشود ، و بر اساس آن گروه هايى كه اهل نجات و اهل عذابند مشخص مىگردند .
گر چه بعضى از مفسران ، خواستهاند « امام » را در اينجا منحصرا به معنى پيامبران ، و بعضى به معنى كتابهاى آسمانى ، و بعضى به معنى علما و دانشمندان تفسير كنند ، ولى روشن است كه امام در اينجا معنى وسيعى دارد كه هر پيشوايى
هامش
( 1 ) « انسان موجود ناشناخته » صفحه 73 - 74 .