اين احتمال نيز بسيار نزديك به نظر مىرسد كه جمله « كرمنا » به جنبههاى مادى اشاره مىكند و « فضلنا » به مواهب معنوى ، زيرا كلمه « فضلنا » غالبا در قرآن به همين معنى آمده است .
4 - معنى « كثير » در اينجا چيست ؟
بعضى از مفسران آيه فوق را دليل بر فضيلت فرشتگان بر كل بنى آدم دانستهاند ، چرا كه قرآن مىگويد ما انسانها را بر بسيارى از مخلوقات خود برترى داديم ، و طبعا گروهى در اينجا باقى ميماند كه انسان برتر از آنها نيست و اين گروه جز فرشتگان نخواهند بود .
ولى با توجه به آيات آفرينش آدم و سجود و خضوع فرشتگان براى او و تعليم علم اسماء به آنها از سوى آدم ، ترديدى باقى نمىماند كه انسان از فرشته برتر است ، بنا بر اين ، « كثير » در اينجا به معنى جميع خواهد بود و به گفته مفسر بزرگ طبرسى در مجمع البيان ، در قرآن و مكالمات عرب ، بسيار معمول است كه اين كلمه به معنى جميع مىآيد .
طبرسى مىگويد : معنى جمله اين است انا فضلناهم على من خلقناهم و هم كثير : « ما انسان را بر ساير مخلوقات برترى بخشيديم و ساير مخلوقات بسيارند » .
قرآن در باره شياطين مىگويد : و اكثرهم كاذبون ( سوره شعراء آيه 223 ) بديهى است كه شياطين همه دروغگو هستند نه اكثر آنها .
و به هر حال اگر اين معنى را خلاف ظاهر بدانيم آيات آفرينش انسان قرينه روشنى براى آن خواهد بود .
4 - چرا انسان برترين مخلوق خدا است ؟
پاسخ اين سؤال چندان پيچيده نيست ، زيرا مىدانيم تنها موجودى كه از نيروهاى مختلف ، مادى و معنوى ، جسمانى و روحانى تشكيل شده ، و در لابلاى