2 - وسائل متنوع وسوسه گرى شيطان
گر چه در آيات فوق ، مخاطب شيطان است و خداوند به عنوان يك فرمان تهديدآميز به او مىگويد هر چه از دستت ساخته است بكن و با وسائل گوناگون به اغواى بنى آدم برخيز ، ولى در واقع هشدارى است به همه انسانها كه طرق نفوذ شيطان را دريابند و از تنوع وسائل وسوسههاى او آگاه شوند .
جالب اينكه قرآن در آيه فوق به چهار بخش مهم و اصولى از اين وسائل ، اشاره مىكند و به انسانها مىگويد كه از چهار طرف مراقب خويش باشند :
الف : برنامههاى تبليغاتى - جمله * ( وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ ) * كه بعضى از مفسران آن را تنها به معنى نغمههاى هوسانگيز موسيقى و خوانندگى تفسير كردهاند معنى وسيعى دارد كه هر گونه تبليغات گمراه كننده را كه در آن از وسائل صوتى و سمعى استفاده مىشود شامل مىگردد .
به اين ترتيب نخستين برنامه شيطان ، استفاده از اين وسائل است .
اين مساله مخصوصا در دنياى امروز كه دنياى فرستندههاى راديويى و دنياى تبليغات گسترده سمعى و بصرى است ، از هر زمانى روشنتر و آشكارتر است ، چرا كه شياطين و احزاب آنها در شرق و غرب جهان بر اين وسيله مؤثر تكيه دارند ، و بخش عظيمى از سرمايههاى خود را در اين راه مصرف مىكنند ، تا بندگان خدا را استعمار كنند و از راه حق كه راه آزادى و استقلال و ايمان و تقوى است منحرف سازند و به صورت بردگانى بى اراده و ناتوان درآورند .
ب : استفاده از نيروى نظامى - اين منحصر به عصر و زمان ما نيست كه شياطين براى يافتن منطقههاى نفوذ به قدرت نظامى متوسل مىشوند ، هميشه بازوى نظامى يكى از بازوهاى مهم و خطرناك همه جباران و ستمگران جهان بوده است ، آنها ناگهان در يك لحظه به نيروهاى مسلح خود فرياد مىزنند و به مناطقى كه ممكن است با مقاومت سرسختانه ، آزادى و استقلال خويش را بازيابند گسيل