نكتهها :
1 - معنى چند لغت
« استفزز » از ماده « استفزاز » به معنى تحريك و برانگيختن است ، تحريكى سريع و ساده ، ولى در اصل به معنى قطع و بريدن چيزى است ، لذا هر گاه پارچه يا لباسى پاره شود ، عرب مىگويد « تفزز الثوب » .
و استعمال اين لغت در معنى تحريك و برانگيختن به خاطر بريدن كسى از حق و كشاندن او به سوى باطل است .
« اجلب » از ماده « اجلاب » در اصل از « جلبه » به معنى فرياد شديد است ، و اجلاب به معنى راندن و حركت دادن با نهيب و فرياد مىباشد ، و اينكه در بعضى از روايات از « جلب » نهى شده يا به معنى آن است كه مامور جمع آورى زكات به هنگامى كه براى گرفتن حق شرعى به چراگاهها مىآيد . نبايد فرياد بزند و چهارپايان را در چراگاهشان وحشتزده كند ، و يا اشاره به مسابقه اسب سوارى است كه هيچيك از شركت كنندگان در مسابقه نبايد به مركب ديگرى فرياد زند تا خودش پيشروى كند ( 1 ) .
« خيل » به دو معنى آمده است به معنى « اسبها » و به معنى « اسب سواران » اما در اينجا به معنى دوم است و اشاره به لشكر سواره مىكند .
و « رجل » به عكس آن به معنى لشكر پياده است ، البته شيطان لشكر سواره و پياده اى به آن معنى كه در ارتش است ندارد ، ولى مىدانيم دستياران فراوانى از جنس خود و از جنس آدميان دارد كه براى اغواى مردم به او كمك مىدهند ، بعضى سريعتر و نيرومندتر همچون لشكر سوارهاند ، و بعضى آرامتر و ضعيفتر همچون لشكر پياده !
هامش
( 1 ) به « مفردات راغب » و « مجمع البيان » رجوع شود .