در آن اثر نمىگذارد ، بلكه غالبا نتيجه معكوس مىدهد و به خاطر سرسختى و مقاومت منفى بر گمراهى و لجاجتشان مىافزايد ( دقت كنيد ) .
نكتهها :
1 - رؤياى پيامبر ص و شجره ملعونه
در تفسير اين « رؤيا » ميان مفسران گفتگو بسيار است :
الف : جمعى از مفسران گفتهاند كه رؤيا در اينجا به معنى خواب نيست بلكه مشاهده واقعى چشم است و آن را اشاره به داستان معراج كه در آغاز همين سوره آمده دانستهاند .
قرآن طبق اين تفسير مىگويد : ماجراى معراج آزمايشى براى مردم بود به خاطر آن است كه صبحگاهان كه پيامبر داستان معراج را بيان كرد ، سر و صدا پيرامون آن برخاست ، دشمنان آن را به باد مسخره گرفتند ، افراد ضعيف الايمان با شك و ترديد به آن نگريستند ، و مؤمنان راستين آن را به طور كامل پذيرفتند ، چرا كه در برابر قدرت خدا همه اين مسائل ، سهل است .
تنها ايراد مهمى كه به اين تفسير متوجه مىشود اين است كه رؤيا معمولا به معنى خواب است نه مشاهده در بيدارى .
ب : از ابن عباس نقل شده كه رؤيا اشاره به خوابى است كه پيامبر ص در سال « حديبيه » ( سال ششم هجرت ) در مدينه ديد و به مردم بشارت داد كه شما در آينده نزديكى بر قريش پيروز خواهيد شد و در نهايت آرامش وارد مسجد الحرام مىشويد ، ولى مىدانيم اين خواب در آن سال تحقق نيافت بلكه دو سال بعد يعنى در سال فتح مكه صورت پذيرفت ، ولى همين مقدار تاخير سبب شد كه مؤمنان در بوته آزمايش قرار گيرند ، آنها كه ايمان ضعيفى داشتند گرفتار شك و شبهه شدند ، در حالى كه پيامبر ص صريحا به آنها مىگفت : من به شما