دارد و هم مجازات دردناك و شما را شايسته هر يك ببيند ، مشمول آن مىسازد ، چه بهتر كه دست به دامن رحمت واسعه او بزنيد و از عذابش بپرهيزيد .
اما طبق تفسير دوم مفهومش چنين است : گمان نكنيد كه شما مؤمنان تنها اهل نجاتيد و ديگران اهل دوزخند ، خدا از اعمال شما و دلهاى شما آگاهتر است ، اگر بخواهد به گناهانتان شما را مجازات مىكند و اگر بخواهد مشمول رحمت مىسازد ، كمى به حال خود بينديشيد و در باره خود و ديگران عادلانه تر قضاوت كنيد .
به هر حال در پايان آيه روى سخن را به پيامبر ص كرده و به عنوان دلدارى و پيشگيرى از ناراحتى فوق العاده پيامبر ص از عدم ايمان مشركان مىفرمايد :
« ما تو را وكيل بر آنها نساختهايم كه ملزم باشى حتما آنها ايمان بياورند » ( * ( وَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا ) * ) .
وظيفه تو ابلاغ آشكار و دعوت مجدانه به سوى حق است ، اگر ايمان آوردند چه بهتر و گرنه زيانى به تو نخواهد رسيد ، تو وظيفه خود را انجام داده اى ! گر چه مخاطب در اين جمله شخص پيامبر ص است ، ولى بعيد نيست - مانند بسيارى ديگر از خطابهاى قرآن - هدف همه مؤمنان باشند ، در اين صورت قرينه ديگرى خواهد بود بر تفسير دوم ، چرا كه قرآن مىگويد : وظيفه شما مسلمين دعوت به حق است ، خواه ايمان بياورند يا نه ، بنا بر اين جوش و خروش بى حد كه موجب توسل به خشونت در سخن ، و هتاكى و توهين شود دليلى ندارد .
آيه بعد سخن را از اين فراتر مىبرد و مىگويد : خدا تنها آگاه از حال شما نيست بلكه : « پروردگارت نسبت به حال همه كسانى كه در آسمانها و زمين هستند ، از همه آگاهتر است » ( * ( وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * )
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 160
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٠