مىشد كه مؤمنان عنان اختيار را از دست بدهند و به مقابله با آنها در يك مشاجره لفظى خشن برخيزند و هر چه مىخواهند بگويند .
« قرآن » مؤمنان را از اين كار باز مىدارد و دعوت به نرمش و لطافت در بيان و انتخاب بهترين كلمات را مىكند تا از فساد شيطان بپرهيزند .
البته كلمه « بينهم » ( در ميان آنها ) طبق اين تفسير مفهومش اين است كه شيطان ، سعى مىكند ميان مؤمنان و مخالفانشان فساد كند و يا سعى مىكند در دلهاى مؤمنان به طرز مرموزى نفوذ كند و آنها را به فساد و افساد دعوت نمايد ( زيرا ينزغ از ماده نزغ به معنى ورود در كارى به نيت افساد است ) .
ولى با توجه به مجموع قرائن ، تفسير دوم با ظاهر آيه سازگارتر است چرا كه در قرآن كلمه « عبادى » معمولا براى مؤمنان ذكر مىشود .
علاوه بر اين در شان نزولى كه بعضى از مفسران نقل كردهاند مىخوانيم مشركان در مكه ياران پيامبر ص را آزار مىكردند ، هنگامى كه آنها در فشار قرار مىگرفتند به پيامبر ص اصرار مىكردند كه به ما اجازه جهاد بده ( يا اجازه خشونت در سخن و مبارزه به مثل ) پيامبر ص مىفرمود هنوز چنين دستورهايى به من داده نشده است : در اين هنگام آيات فوق نازل گشت ( و به آنها دستور داد تنها به مبارزه منطقى ادامه دهند ) ( 1 ) .
آيه بعد اضافه مىكند : « پروردگار شما از حال شما آگاهتر است ، اگر بخواهد شما را مشمول رحمت خويش قرار مىدهد ، و اگر بخواهد مجازاتتان خواهد كرد » ( * ( رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ ) * ) .
در ارتباط به دو تفسير آيه قبل ، اين آيه نيز تاب دو تفسير دارد :
نخست اينكه : اى مشركان و اى افراد بى ايمان ، خداى شما هم رحمت واسعه
هامش
( 1 ) تفسير مجمع البيان و تفسير قرطبى ذيل آيات مورد بحث .