( * ( قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَرِيباً ) * ) .
و البته نزديك است چرا كه مجموعه عمر اين جهان هر چه باشد در برابر زندگى بى پايان در سراى ديگر لحظه زود گذرى بيش نيست .
و از اين گذشته ، اگر قيامت در مقياسهاى كوچك و محدود ما دور به نظر برسد آستانه قيامت كه مرگ است به همه ما نزديك است چرا كه مرگ قيامت صغرى است ، ( اذا مات الانسان قامت قيامته ) ، درست است كه مرگ ، قيامت كبرى نيست ولى ياد آور آنست .
ضمنا تعبير به « عسى » شايد اشاره به اين است كه هيچكس تاريخ قيام قيامت را دقيقا نمىداند حتى شخص پيامبر ص و اين از علومى است كه مخصوص ذات پروردگار است و جز او كسى از آن آگاه نيست .
در آيه بعد بى آنكه تاريخ دقيقى از قيامت ذكر كند بعضى از خصوصيات آن را چنين بيان مىكند : « اين بازگشت به حيات روزى خواهد بود كه شما را از قبرهايتان فرا مىخواند ، و چه بخواهيد و چه نخواهيد دعوت او را اجابت مىكنيد و حمد خداگويان به زندگى بازمىگرديد » ( * ( يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِه ) * ) .
و آن روز است كه فاصله مرگ و رستاخيز يعنى دوران برزخ را كوتاه خواهيد شمرد و گمان مىكنيد كه تنها مدت كمى در عالم برزخ درنگ كرديد ( * ( وَتَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا ) * ) .
آرى آن روز اين احساس به انسان دست مىدهد كه دوران برزخ هر چند طولانى بوده ، در برابر عمر بى نهايت در عالم بقاء ، لحظات زود گذرى بيش نيست .
بعضى از مفسران اين احتمال را نيز دادهاند كه منظور اشاره به توقف در دنيا است يعنى آن روز است كه مىدانيد زندگى دنيا چندان طولانى نبوده ، ساعاتى بوده كوتاه و بسيار زود گذر .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 155
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٥