جز « اللَّه » وجود داشتند نظام جهان به هم مىريخت » .
اشتباه نشود ، اين دو بيان گر چه از پاره اى جهات شبيهند ولى اشاره به دو دليل مختلف مىكنند كه يكى بازگشت به « فساد نظم جهان » بر اثر تعدد خدايان است ، و ديگرى قطع نظر از نظم جهان از وجود تمانع و تنازع در ميان خدايان متعدد سخن مىگويد ( در ذيل آيه 22 سوره انبياء نيز در اين زمينه به خواست خدا سخن خواهيم گفت ) .
و از آنجا كه در تعبيرات مشركان ، خداوند بزرگ تا سرحد يك طرف نزاع تنزل كرده است ، در آيه بعد بلا فاصله مىگويد : « خداوند از آنچه آنها مىگويند پاك و منزه است و از آنچه مىانديشند بسيار برتر و بالاتر است » ( * ( سُبْحانَه وَتَعالى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً ) * ) .
در واقع در اين جمله كوتاه با چهار تعبير مختلف ، پاكى دامان كبريائيش از اين گونه نسبتهاى ناروا بيان شده است :
1 - : « خداوند از اين نقائص و نسبتهاى ناروا منزه است » ( سبحانه ) .
2 - « او برتر از آنست كه اينها مىگويند » ( * ( وَتَعالى عَمَّا يَقُولُونَ ) * ) .
3 - با ذكر كلمه « علوا » كه مفعول مطلق است و براى تاكيد آمده اين گفتار را تاكيد نموده است .
4 - سرانجام با تعبير به « كبيرا » تاكيد جديدى بر آن مىافزايد .
قابل توجه اينكه جمله « * ( عَمَّا يَقُولُونَ ) * » ( از آنچه آنها مىگويند ) معنى وسيعى دارد كه همه نسبتهاى نارواى آنان و لوازمى را كه در بردارد شامل مىشود ( دقت كنيد ) .
سپس براى اثبات عظمت مقام پروردگار و اينكه او برتر از خيال و قياس
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٢