مشهورى مىخوانيم « هر كس سنت نيكى بگذارد ، پاداش كسانى كه به آن عمل كنند براى او هست بى آنكه از پاداش آنها كاسته شود ، و هر كس سنت بدى بگذارد ، گناه همه كسانى كه به آن عمل مىكنند بر او نوشته مىشود ، بى آنكه از گناه آنها چيزى كاسته شود » .
و به هر حال اين تعبيرهاى تكان دهنده قرآن و احاديث ، مسئوليت رهبران را در برابر خدا و خلق خدا آشكار مىسازد .
سپس به دنبال سخنى كه از وجود گواه در امتى در چند آيه قبل به ميان آمد مجددا به سراغ آن بحث با توضيح بيشترى مىرود ، و مىگويد : « به خاطر بياوريد آن روز را كه ما از ميان هر امتى گواهى از خود آنها بر آنها مبعوث مىكنيم » ( * ( وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ) * ) .
با اينكه علم خدا به همه چيز احاطه دارد ، اما وجود اين گواهان مخصوصا از كسانى كه از ميان خود امتها برخاستهاند تاكيد بيشترى بر نظارت دائمى بر اعمال انسانها است ، و هشدارى است بر اين مراقبت قطعى و هميشگى .
گرچه اين حكم عام شامل مسلمانان و پيامبر اسلام ص نيز مىشود ، ولى براى تاكيد بيشتر خصوصا آن را مطرح كرده مىفرمايد : « و ما تو را شاهد و گواه بر اين گروه مسلمانان قرار مىدهيم » ( * ( وَجِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ ) * ) .
بنا بر آنچه گفته شد منظور از « هؤلاء » مسلمانانى است كه در عصر پيامبر ص مىزيستند و پيامبر ص ناظر و شاهد و گواه اعمال آنها بود ، و طبعا بعد از پيامبر ص بايد كسى در ميان امت باشد كه شاهد و گواه اعمال آنها گردد .
شاهدى باشد پاك از هر گونه گناه و خطا تا حق شهادت را به خوبى بتواند ادا كند .
و از همين رو بعضى از مفسران ( اعم از علماى تشيع و تسنن ) خواستهاند آيه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 359
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٥٩