فرزندان و نوهها ، و از طيبات به شما روزى داد ، آيا به باطل ايمان مىآورند و نعمت خدا را انكار مىكنند !
تفسير :
سرچشمه تفاوت روزيها
از آنجا كه در آيات گذشته بخشى از نعمتهاى مهم الهى و مواهب گوناگونى كه در جهان گياهان و حيوانات آفريده شده است بيان گرديد ، تا از اين راه مردم به آفريننده اينهمه نعمتها و نظام دقيق آنها آشنا شوند ، آيات مورد بحث نيز از طريق ديگرى مساله اثبات خالق يكتا را تعقيب مىكند و آن از طريق دگرگونى و تغييرات نعمتها است كه از اختيار انسان بيرون است و نشان مىدهد از ناحيه ديگرى مقدر مىشود .
نخست مىگويد : « خداوند شما را آفريد » ( * ( وَاللَّه خَلَقَكُمْ ) * ) .
« سپس روح شما را مىگيرد » و مرگتان فرا مىرسد ( * ( ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ ) * ) .
هم حيات از ناحيه او است ، و هم مرگ ، تا بدانيد اين شما نيستيد كه آفريننده مرگ و حياتيد .
مقدار طول عمر شما نيز در اختيارتان نيست ، بعضى در جوانى يا نزديك به پيرى از دنيا مىروند ولى « بعضى از شما به بالاترين و بدترين ساليان عمر يعنى نهايت پيرى باز مىگردند » ( * ( وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ ) * ) ( 1 ) .
« و نتيجه اين عمر طولانى آن خواهد شد كه بعد از علم و دانش و آگاهى
هامش
( 1 ) ارذل از ماده رذل به معنى چيز پست و نامطلوب است ، و منظور از * ( أَرْذَلِ الْعُمُرِ ) * ، سنين بسيار بالا است كه ناتوانى و نسيان وجود انسان را فرا مىگيرد به حدى كه قادر به انجام حوائج ابتدايى خود نيست ، و به همين دليل قرآن آن را سالهاى نامطلوب عمر شمرده است ، بعضى از مفسران آن را سن 75 سالگى و بعضى 90 سالگى و بعضى 95 سالگى شمردهاند ، ولى حق آنست كه سن معينى ندارد و نسبت به اشخاص متفاوت است .