جمع مىشوند ، چرا كه آنچه بر خلاف روح عالم هستى يعنى توحيد است بايد سرانجام روزى بر چيده شود .
ولى اختلاف عقيدهها هرگز بطور كامل در اين دنيا ، از بين نخواهد رفت چرا كه عالم غطاء و پوشش است ، ولى سرانجام روزى فرا مىرسد كه اين پوششها و پردهها از ميان خواهد رفت و يوم البروز و يوم الظهور است .
بنا بر اين بازگشت به وحدت و پايان گرفتن اختلافات عقيدتى يكى از اهداف معاد را تشكيل مىدهد كه در آيه فوق به آن اشاره شده است .
در آيات فراوانى از قرآن مجيد اين مساله تكرار و تاكيد شده كه خداوند در روز قيامت در ميان مردم داورى مىكند و اختلافات بر طرف مىشود ( 1 ) .
سپس به دومين نكته يعنى بيان اين حقيقت مىپردازد كه اگر آنها بازگشت انسان را به زندگى جديد محال مىشمرند بايد بدانند كه قدرت خداوند برتر و بالاتر از اينها است ، « هنگامى كه ما چيزى را اراده كنيم فقط به آن مىگوييم موجود باش ! آن نيز بلافاصله موجود مىشود » ( * ( إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناه أَنْ نَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ ) * ) .
با چنين قدرت كامله اى كه تنها فرمان موجود باش ، براى وجود هر چيز كافى است ، ديگر چه جاى شك و ترديد در قدرت خدا بر بازگشت مردگان به زندگى باقى ميماند .
شايد نياز به توضيح نداشته باشد كه تعبير به « كن » ( موجود باش ) نيز به اصطلاح از ضيق بيان و عدم گنجايش الفاظ است ، و الا حتى نياز به جمله « كن » نيست ، اراده خدا همان و تحقق يافتن همان .
هامش
( 1 ) در اين باره به آيات 55 آل عمران ، 48 مائده ، 164 انعام ، 92 نحل و 69 حج مراجعه فرمائيد .