مگر نه اين است كه در خواب ديده بودم خورشيد و ماه ، و يازده ستاره در برابر من سجده كردند .
ببين همانگونه كه تو پيش بينى مىكردى « خداوند اين خواب را به واقعيت مبدل ساخت » ( * ( قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا ) * ) .
« و پروردگار به من لطف و نيكى كرد ، آن زمانى كه مرا از زندان خارج ساخت » ( * ( وَقَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ ) * ) .
جالب اينكه درباره مشكلات زندگى خود فقط سخن از زندان مصر مىگويد اما بخاطر برادران ، سخنى از چاه كنعان نگفت ! سپس اضافه كرد « خداوند چقدر به من لطف كرد كه شما را از آن بيابان كنعان به اينجا آورد بعد از آنكه شيطان در ميان من و برادرانم فسادانگيزى نمود » ( * ( وَجاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ مِنْ بَعْدِ أَنْ نَزَغَ الشَّيْطانُ بَيْنِي وَبَيْنَ إِخْوَتِي ) * ) .
باز در اينجا نمونه ديگرى از سعه صدر و بزرگوارى خود را نشان مىدهد و بىآنكه بگويد مقصر چه كسى بوده ، تنها به صورت سربسته مىگويد : شيطان در اين كار دخالت كرد و عامل فساد شد ، چرا كه او نمىخواهد از گذشته خطاهاى برادران شكايت كند .
تعبير از سرزمين كنعان به « بيابان » ( به دو ) نيز جالب است و روشنگر تفاوت تمدن مصر نسبت به كنعان مىباشد .
سرانجام مىگويد همه اين مواهب از ناحيه خدا است ، « چرا كه پروردگارم كانون لطف است و هر چيز را بخواهد لطف مىكند » كارهاى بندگانش را تدبير و مشكلاتشان را سهل و آسان مىسازد ( * ( إِنَّ رَبِّي لَطِيفٌ لِما يَشاءُ ) * ) .
او مىداند چه كسانى نيازمندند ، و نيز چه كسانى شايستهاند ، « چرا كه او عليم و حكيم است » ( * ( إِنَّه هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 80
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٠