توحيد تشكيل مىدهد .
نه تنها توحيد در « معبود » و « إله » كه توحيد در هدف ، و توحيد در صفوف مبارزه ، و توحيد در برنامهها ، همگى پايههاى اصلى را مشخص مىكند ، و اتفاقا گرفتارى بزرگ ما مسلمانان امروز نيز در همين است كه توحيد را عملا از اسلام حذف كرديم .
كشورهاى عربى كه زادگاه اسلام است ، متاسفانه غالبا به دنبال شعارهاى شركآلود نژادپرستى ، و مجد عربى ، و حيات عروبت ، و عظمت عرب ، افتادهاند ، و كشورهاى ديگر هر كدام براى خود بتى از اين قبيل ساخته و رشته توحيد اسلامى را كه زمانى شرق و غرب جهان را به هم پيوند مىداد به كلى از هم گسستهاند ، و آن چنان در خود فرو رفته و از خود بيگانه شدهاند كه جنگ و ستيزشان با يكديگر بيش از جنگ و ستيزشان با دشمنان قسم خورده است .
چقدر ننگآور است كه بشنويم آمار كشته شدگان جنگهاى داخلى كشورهاى عربى به مراتب بيش از آمار قربانيان آنها در مبارزه با صهيونيسم اسرائيل بوده است .
تازه چنين دشمن مشترك و خطرناكى را دارند و اينهمه پراكندهاند واى اگر پاى اين دشمن در ميان نبود ، آن روز چه مىشد ؟ ! بگذاريد صريحتر بگوئيم به هنگامى كه اين بخش از تفسير را مىنويسيم دولت عراق كه تا كنون يك گلوله به سربازان اسرائيل شليك نكرده چنان بى رحمانه به بهانه كوچكى ( بهانه اختلاف مرزى كه مسلما از طريق مذاكره قابل حل است ) به كشور جمهورى اسلامى ايران حمله كرده كه گويى اين دو ملت نه همسايه يكديگرند ، نه ارتباط فرهنگى دارند ، و نه پيوند عميق دينى .
و از آن طرف مىبينيم دشمن مشترك ( صهيونيسم ) شادىكنان مىگويد :
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 395
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٥