« و منظور اين است كه صاحبان مغز و انديشه متذكر شوند » ( * ( وَلِيَذَّكَّرَ أُولُوا الأَلْبابِ ) * ) .
نكتهها :
1 - تبديل زمين و آسمان ، به زمين و آسمان ديگر
در آيات بالا خوانديم كه در رستاخيز اين زمين به زمين ديگر تبديل مىشود و همچنين آسمانها به آسمانهاى ديگر .
آيا منظور از اين تبديل ، تبديل ذات است ، يعنى به كلى اين زمين نابود مىشود و زمين ديگرى آفريده خواهد شد و قيامت در آن بر پا مىگردد ؟ و يا منظور تبديل صفات است به اين معنى كه اين كره خاكى و همچنين آسمانها ويران مىگردند و بر ويرانههاى آنها زمين و آسمانى نو و تازه آفريده مىشود ؟ كه نسبت به اين زمين و آسمان در سطحى بالاتر از نظر تكامل قرار دارند .
ظاهر بسيارى از آيات قرآن معنى دوم را تعقيب مىكند .
در سوره فجر آيه 21 مىخوانيم كَلَّا إِذا دُكَّتِ الأَرْضُ دَكًّا دَكًّا : « زمانى فرا مىرسد كه زمين در هم كوبيده مىشود » .
و در سوره « زلزال » كه سخن از پايان جهان و آغاز قيامت است چنين مىخوانيم إِذا زُلْزِلَتِ الأَرْضُ زِلْزالَها وَأَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقالَها : « در آن زمان كه زمين به زلزله مىافتد و سنگينىهاى درونش بيرون مىريزد » .
و در سوره حاقه آيه 14 و 15 مىخوانيم وَحُمِلَتِ الأَرْضُ وَالْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ : « زمين و كوهها از جا برداشته مىشوند و در هم كوبيده مىشوند و در آن روز آن واقعه بزرگ تحقق مىيابد » .
و در سوره طه آيه 105 تا 108 مىخوانيم وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً - فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً - لا تَرى فِيها عِوَجاً وَلا أَمْتاً - يَوْمَئِذٍ