كه بى ارزش است ، بنا بر اين قبل از وقوع و شروع آنها بايد در صدد جبران بر آيند ( 1 ) .
3 - چرا تقاضاى مهلت پذيرفته نمىشود ؟
در آيات مختلفى از قرآن مجيد مىخوانيم كه بدكاران و ستمگران در مواقف گوناگون تقاضاى باز گشت به زندگى براى جبران گذشته خويش مىكنند .
بعضى از اين آيات مربوط به روز قيامت و رستاخيز است ، مانند آيه 28 سوره انعام كه در بالا اشاره كرديم .
بعضى ديگر مربوط به فرا رسيدن زمان مرگ است مانند آيه 99 سوره مؤمنون كه مىگويد حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ : « اين وضع هم چنان ادامه دارد تا هنگامى كه مرگ يكى از آنها فرا رسد در اين هنگام عرض مىكند : خداوندا مرا باز گردان ، شايد آنچه را كه كوتاهى كردهام جبران كنم و عمل صالح انجام دهم » .
و گاهى در مورد نزول عذابهاى نابود كننده وارد شده است همانند آيات مورد بحث كه مىگويد به هنگام نزول عذاب ، ظالمان تقاضاى تمديد مدت و ادامه مهلت مىكنند .
ولى جالب اينكه در تمام اين موارد پاسخ منفى به آنها داده مىشود .
دليل آن هم معلوم است زيرا هيچ يك از اين تقاضاها جنبه واقعى و جدى ندارد ، اينها عكس العمل آن حالت اضطرار و پريشانى فوق العاده است كه در بدترين اشخاص نيز پيدا مىشود و هرگز دليل بر دگرگونى و انقلاب درونى و تصميم واقعى بر تغيير مسير زندگى نيست .
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر به جلد سوم تفسير نمونه صفحه 315 به بعد ذيل آيه 18 سوره نساء مراجعه فرمائيد .