45 - ( شماها نبوديد كه ) در منازل ( و كاخهاى ) كسانى كه به خويشتن ستم كردند سكنى گزيديد ؟ و براى شما آشكار شد چگونه با آنها رفتار كرديم ، و براى شما مثلها ( از سرگذشت پيشينيان ) زديم ( باز هم بيدار نشديد ) .
تفسير : روزى كه چشمها از حركت باز مىايستد !
از آنجا كه در آيات گذشته سخن از « يوم الحساب » به ميان آمد ، به همين مناسبت آيات مورد بحث وضع ظالمان و ستمگران را در آن روز مجسم مىسازد ، تجسمى تكان دهنده و بيدارگر ، ضمنا با بيان اين بخش از مسائل معاد ، بخشهاى توحيدى گذشته تكميل مىگردد .
نخست با لحنى تهديد آميز ( تهديدى نسبت به ظالمان و ستمگران ) چنين آغاز مىكند : اى پيامبر ! « مبادا گمان كنى كه خداوند از كار ظالمان و ستمگران غافل است » ( * ( وَلا تَحْسَبَنَّ اللَّه غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ ) * ) .
اين سخن در حقيقت پاسخى است به سؤال كسانى كه مىگويند اگر اين عالم خدايى دارد ، خدايى عادل و دادگر ، پس چرا ظالمان را به حال خود رها كرده است ؟ آيا از حال آنها غافل است و يا ميداند و قدرت جلوگيرى ندارد ؟ ! قرآن در برابر اين سؤال مىگويد ، خدا هرگز غافل نيست ، اگر به فوريت آنها را مجازات نمىكند به خاطر آن است كه اين جهان ميدان و محل آزمايش و پرورش انسانهاست ، و اين هدف بدون آزادى ممكن نيست ، ولى بالآخره روزى حساب آنها را خواهد رسيد .
سپس مىگويد : « خدا مجازات آنها را به روزى مىاندازد كه در آن روز ، چشمها از شدت ترس و وحشت از حركت مىايستند » و به يك نقطه دوخته شده ، بى حركت مىمانند « ( * ( إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيه الأَبْصارُ ) * ) .