تاريكى شب همچون لباسى او را مىپوشاند ، و آرامش و راحتى به او ارزانى مىدارد ، و همچون يك باد زن ، حرارت سوزنده آفتاب را تخفيف مىدهد و به او جان و حيات تازه مىبخشد .
و سرانجام روشنايى روز ، او را به حركت و تلاش دعوت مىكند ، و گرمى و حرارت مىآفريند و در همه جا جنبش و حركت ايجاد مىكند .
و خلاصه همه از بهر او سرگشته و فرمانبردارند و بيان و شرح اين همه نعمت علاوه بر اينكه در انسان شخصيت تازه اى مىآفريند و او را به عظمت مقام خويش آگاه مىسازد ، حس شكرگزاريش را نيز برمىانگيزد .
از اين بيان ضمنا اين نتيجه بدست آمد كه « تسخير » در فرهنگ قرآن به دو معنى آمده است ، يكى در خدمت منافع و مصالح انسان بودن ( مانند تسخير خورشيد و ماه ) و ديگرى زمام اختيارش در دست بشر بودن ( مانند تسخير كشتىها و درياها ) .
و اينكه بعضى پنداشتهاند كه اين آيات اشاره به اصطلاحى است كه امروز براى تسخير داريم ( مانند تسخير كره ماه بوسيله مسافران فضايى ) درست به نظر نمىرسد ، زيرا در بعضى از آيات قرآن مىخوانيم وَسَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ جَمِيعاً مِنْه ( جاثيه - 13 ) كه نشان مىدهد همه آنچه در آسمانها و همه آنچه در زمين است مسخر انسان است ، در حالى كه مىدانيم مسافرت فضانوردان به همه كرات آسمانى قطعا محال است .
آرى در قرآن بعضى آيات ديگر داريم كه ممكن است اشاره به اين نوع تسخير باشد كه به خواست خدا در تفسير سوره « الرحمن » از آن بحث خواهيم كرد ( درباره مسخر بودن موجودات در برابر انسان در ذيل آيه 2 سوره رعد نيز بحثى داشتيم ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 356
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٥٦