( * ( وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ ) * ) .
« و از هر چيزى كه از او تقاضا كرديد و از نظر جسم و جان فرد و اجتماع و سعادت و خوشبختى به آن نياز داشتيد در اختيار شما قرار داد » ( * ( وَآتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوه ) * ) .
و به اين ترتيب « اگر نعمتهاى الهى را بخواهيد بشمريد هرگز نمىتوانيد شماره كنيد » ( * ( وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّه لا تُحْصُوها ) * ) .
چرا كه نعمتهاى مادى و معنوى پروردگار آن چنان سر تا پاى وجود و محيط زندگى شما را فرا گرفته كه قابل احصا نيستند ، به علاوه آنچه از نعمتهاى الهى شما مىدانيد در برابر آنچه نمىدانيد قطره اى است در برابر دريا .
اما با اينهمه لطف و رحمت الهى ، باز اين انسان ستمگر است و كفران كننده نعمت ( * ( إِنَّ الإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ ) * ) .
نعمتهايى كه اگر بدرستى از آنها استفاده مىكرد مىتوانست ، سراسر جهان را گلستان كند و طرح مدينه فاضله را پياده سازد ، بر اثر سوء استفادهها و ظلمها و كفران نعمتها به جايى رسيده است كه افق زندگيش را تاريك ، و شهد حيات را در كامش زهر جانگداز كرده ، و انبوهى از مشكلات طاقتفرسا به صورت غلها و زنجيرها بر دست و پايش نهاده است .
نكتهها :
1 - پيوندى با خالق و پيوندى با خلق
بار ديگر در اين آيات در تنظيم برنامه مؤمنان راستين به مساله « صلاة » ( نماز ) « و انفاق » برخورد مىكنيم كه در نظر ابتدايى ممكن است اين سؤال را ايجاد كند كه چگونه از ميان آن همه برنامههاى عملى اسلام ، انگشت تنها روى