* ( الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ ) * ) .
« او كشتى را مسخر شما ساخت » هم از نظر مواد ساختمانيش كه در طبيعت آفريده است و هم از نظر نيروى محركش كه بادهاى منظم سطح اقيانوسها است ( * ( وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ ) * ) .
« تا اين كشتيها بر صفحه اقيانوسها به فرمان او به حركت در آيند » و سينه آبها را بشكافند و به سوى ساحل مقصود پيش روند ، و انسانها و وسائل مورد نيازشان را از نقطه اى به نقاط ديگر به آسانى حمل كنند ( * ( لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِه ) * ) .
همچنين « نهرها را در تسخير شما در آورد » ( * ( وَسَخَّرَ لَكُمُ الأَنْهارَ ) * ) .
تا از آب حياتبخش آنها زراعتهايتان را آبيارى كنيد ، و هم خود و دامهايتان سيراب شويد ، و هم در بسيارى از اوقات ، صفحه آنها را به عنوان يك جاده هموار مورد بهره بردارى قرار داده ، با كشتىها و قايقها از آنها استفاده كنيد ، و هم از ماهيان آنها و حتى از صدفهايى كه در اعماقشان موجود است ، بهره گيريد .
نه تنها موجودات زمين را مسخر شما ساخت بلكه « خورشيد و ماه را كه دائما در كارند سرگشته فرمان شما قرار داد » ( * ( وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دائِبَيْنِ ) * ) ( 1 ) .
نه فقط موجودات اين جهان بلكه حالات عارضى آنها را نيز به فرمان شما آورد ، همانگونه كه « شب و روز را مسخر شما ساخت »
هامش
( 1 ) « دائبين » از ماده « دئوب » به معنى ادامه كار طبق يك عادت و سنت ثابت است ، و از آنجا كه خورشيد و ماه مليونها سال با روش ثابت و معينى به برنامه نور افشانى و تربيت موجودات زنده و ايجاد جزر و مد در اقيانوسها و خدمات ديگر ادامه مىدهند ، تعبيرى بهتر از دائبين براى آنها تصور نمىشود .