و طبق فرمان او است ، و اين حركت و پويايى و ثمر بخش بودن نيز از همين جا سرچشمه مىگيرد .
مردان بزرگ و با ايمان اين كلمات طيبه پروردگار ، حياتشان مايه بركت است ، مرگشان موجب حركت ، آثار آنها و كلمات و سخنانشان و شاگردان و كتابهايشان و تاريخ پرافتخارشان ، و حتى قبرهاى خاموششان همگى الهام بخش است و سازنده و تربيت كننده .
آرى « خداوند اين چنين براى مردم مثل مىزند شايد متذكر شوند » ( * ( وَيَضْرِبُ اللَّه الأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ) * ) .
در اينجا ميان مفسران سؤالى مطرح شده ، و آن اينكه آيا درختى با صفات فوق وجود خارجى دارد كه « كلمه طيبه » به آن تشبيه شده است ( درختى كه در تمام فصول سال سرسبز و پر ميوه باشد ) .
بعضى معتقدند كه وجود دارد و آن درخت نخل است ، و به همين جهت مجبور شدهاند كه « * ( كُلَّ حِينٍ ) * » را تفسير به « شش ماه » كنند .
ولى به هيچ وجه لزومى ندارد كه اصرار به وجود چنين درختى داشته باشيم بلكه تشبيهات زيادى در زبانهاى مختلف داريم كه اصلا وجود خارجى ندارد ، مثلا مىگوئيم قرآن همچون آفتابى است كه غروب ندارد ( در حالى كه مىدانيم آفتاب هميشه غروب دارد ) و يا اينكه هجران من همچون شبى است كه پايان ندارد ( در حالى كه ميدانيم هر شبى پايان دارد ) .
و به هر حال از آنجا كه هدف از تشبيه مجسم ساختن حقايق و قرار دادن مسائل عقلى در قالب محسوس است ، اين گونه تشبيهات هيچگونه مانعى ندارد بلكه كاملا دلنشين و مؤثر و جذاب است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 334
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٣٤