افسار خود را به دست هر كس مىسپارند افراد ناتوان و بىشخصيتى هستند كه قرآن از آنها تعبير به « ضعفاء » كرده است .
ثانيا - سرنوشت آنها و پيشوايانشان هر دو يكى است ، و اين بينوايان حتى در سختترين حالات نمىتوانند از حمايت اين رهبران گمراه بهره گيرند ، و حتى ذرهاى از مجازاتشان را تخفيف دهند ، بلكه شايد با سخريه ، به آنها پاسخ مىدهند كه بيهوده جزع و فزع نكنيد كه راه خلاص و نجاتى در كار نيست !
4 - « برزوا » در اصل از ماده « بروز » به معنى ظاهر شدن و از پرده بيرون آمدن است ، و به معنى بيرون آمدن از صف و مقابل حريف ايستادن در ميدان جنگ و به اصطلاح مبارزه كردن نيز آمده است .
« محيص » از ماده « محص » به معنى رهايى از عيب و يا ناراحتى است .
سپس به صحنه ديگرى از مجازاتهاى روانى جباران و گنهكاران و پيروان شياطين در روز رستاخيز پرداخته چنين مىگويد :
« و شيطان هنگامى كه كار حساب بندگان صالح و غير صالح پايان پذيرفت و هر كدام به سرنوشت و پاداش و كيفر قطعى خود رسيدند به پيروان خود چنين مىگويد : خداوند به شما وعده حق داد و من نيز به شما وعده دادم ( وعده اى پوچ و بىارزش چنان كه خودتان مىدانستيد ) سپس از وعدههاى خود تخلف جستم » ( * ( وَقالَ الشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّه وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ ) * ) .
و به اين ترتيب شيطان نيز به سائر مستكبرانى كه رهبران راه ضلالت بودند هم آواز شده و تيرهاى ملامت و سرزنش خود را به اين پيروان بدبخت
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 325
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢٥