« صديد » چنان كه علماى لغت گفتهاند چركى است كه ميان پوست و گوشت جمع مىشود ، اشاره به اينكه از يك آب بد بوى متعفن بد منظره همانند چرك و خون به او مىنوشانند .
3 - اين مجرم گناهكار و جبار عنيد ، هنگامى كه خود را در برابر چنين نوشابه اى مىبيند « به زحمت جرعه جرعه آن را سر مىكشد ، و هرگز مايل نيست آن را بياشامد » بلكه به اجبار در حلق او مىريزند ( * ( يَتَجَرَّعُه وَلا يَكادُ يُسِيغُه ) * ) ( 1 ) .
4 - آن قدر وسائل عذاب و شكنجه و ناراحتى براى او فراهم مىگردد كه « از هر سو مرگ به سوى او مىآيد ولى با اينهمه هرگز نمىميرد » تا مجازات زشتيهاى اعمال خود را ببيند ( * ( وَيَأْتِيه الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَما هُوَ بِمَيِّتٍ ) * ) .
و با اينكه تصور مىشود مجازاتى برتر از اينها كه گفته شد نيست ، باز اضافه مىكند « و به دنبال آن عذاب شديدى است » ( * ( وَمِنْ وَرائِه عَذابٌ غَلِيظٌ ) * ) .
و به اين ترتيب آنچه از شدت مجازات و كيفر در فكر آدمى بگنجد و حتى آنچه نمىگنجد در انتظار اين ستمگران خود خواه و جباران بىايمان و گنهكار است ، بسترشان از آتش ، نوشابه آنها ، متعفن و نفرتآور ، مجازاتهاى رنگارنگ از هر سو و از هر طرف ، و در عين حال نمردن بلكه زنده بودن و باز هم چشيدن ! اما هرگز نبايد تصور كرد كه اين گونه مجازاتها غير عادلانه است ، چرا كه همانگونه كه بارها گفتهايم اينها نتيجه و اثر طبيعى اعمال خود انسانها است ، بلكه تجسمى است از كارهاى آنان در سراى ديگر كه هر عملى به صورت مناسب خود مجسم مىشود ، و اگر ما اعمال و جنايات عده اى از جانيان را كه در عصر و زمان خود ، مشاهده كردهايم و يا در تاريخ گذشتگان مطالعه نمودهايم درست در نظر بگيريم گاهى فكر مىكنيم كه اين مجازاتها هم براى آنها كم
هامش
( 1 ) يسيغه از ماده « اساغة » به معنى ريختن نوشابه در حلق است .