اين ترتيب هرگز قادر نيستيم كه حق شكر او را ادا كنيم همانگونه كه در مناجات شاكرين از مناجاتهاى پانزده گانه امام سجاد ع مىخوانيم :
كيف لى به تحصيل الشكر و شكرى اياك يفتقر الى شكر ، فكلما قلت لك الحمد وجب على لذلك ان اقول لك الحمد ! :
« چگونه مىتوانم حق شكر ترا بجاى آورم در حالى كه همين شكر من نياز به شكرى دارد ، و هر زمان كه مىگويم لك الحمد بر من لازم است كه به خاطر همين توفيق شكرگزارى بگويم لك الحمد » ! .
و بنا بر اين برترين مرحله شكرى كه از انسان ساخته است اين است كه اظهار عجز و ناتوانى از شكر نعمتهاى او كند ، همانگونه كه در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه فرمود :
فيما اوحى اللَّه عز و جل الى موسى اشكرنى حق شكرى فقال يا رب و كيف اشكرك حق شكرك و ليس من شكر اشكرك به الا و انت انعمت به على قال يا موسى الان شكرتنى حين علمت ان ذلك منى :
« خداوند به موسى ع وحى فرستاد كه حق شكر مرا ادا كن ، عرض كرد پروردگارا ! چگونه حق شكر تو را ادا كنم در حالى كه هر زمانى شكر تو را بجا آورم اين موفقيت خود نعمت تازه اى براى من خواهد بود ، خداوند فرمود اى موسى الان حق شكر مرا ادا كردى چون ميدانى حتى اين توفيق از ناحيه من است » ( 1 ) .
بنده همان به كه ز تقصير خويش
عذر به درگاه خدا آورد
و رنه سزاوار خداونديش
كس نتواند كه بجا آورد !
چند نكته مهم در زمينه شكر نعمت
1 - على ع در يكى از كلمات حكمت آميز خود در نهج البلاغه مىفرمايد :
اذا وصلت اليكم اطراف النعم فلا تنفروا اقصاها بقلة الشكر :
« هنگامى كه
هامش
( 1 ) اصول كافى جلد 4 صفحه 80 ( باب الشكر ) .