2 - راه و رسم جباران
كرارا در آيات قرآن مىخوانيم كه فرعونيان پسران بنى اسرائيل را سر مىبريدند و زنان آنها را زنده نگه مىداشتند ، اين تنها كار فرعون و فرعونيان نبود ، بلكه در طول تاريخ شيوه هر استعمارگرى چنين بوده است كه قسمتى از نيروهاى فعال و پرخاشگر و پر مقاومت را نابود مىكردند ، و قسمت ديگرى را تضعيف كرده و در مسير منافع خود به كار مىانداختند ، كه بدون اين كار ادامه استعمار و استثمار براى آنها ممكن نبوده است .
ولى مهم اين است كه بدانيم گاهى حقيقتا پسران را نابود مىكنند ، ( همچون فرعونيان ) و گاهى از طريق مبتلا ساختن آنها به انواع اعتياد به مواد مخدر ، و مشروبات الكلى و غوطه ور ساختن آنها در فحشاء ، نيروى فعال آنها را از كار مىاندازند و از آنها مرده زنده نمايى مىسازند ، اين همان چيزى است كه مسلمانان بايد به دقت مراقب آن باشند كه اگر نسل جوان آنها با وسائل مختلف ، سرگرم شد و نيروى ايمان و قدرت جسمانى خود را از دست داد ، بايد بدانند كه اسارت و بردگى براى آنها قطعى است .
3 - آزادى برترين نعمت
جالب اينكه در آيات فوق پس از ذكر ايام اللَّه ، تنها روزى كه صريحا روى آن انگشت گذاشته شده است ، روز نجات بنى اسرائيل از چنگال فرعونيان است ( * ( إِذْ أَنْجاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ ) * ) با اينكه در تاريخ بنى اسرائيل ، روزهاى بزرگى كه خداوند در پرتو هدايت موسى به آنها نعمتهاى بزرگ بخشيد ، فراوان بوده ، ولى ذكر « روز نجات » در آيات مورد بحث دليل بر اهميت فوق العاده آزادى و استقلال در سرنوشت ملتها است .
آرى هيچ ملتى تا از وابستگى نرهد ، و از چنگال اسارت و استثمار آزاد