در آيه بعد به يكى از آن ايام اللَّه و روزهاى درخشان و پربارى كه در تاريخ بنى اسرائيل وجود داشته و ذكر آن تذكرى براى مسلمانان است ، اشاره كرده مىگويد : « به خاطر بياوريد هنگامى را كه موسى به قوم خود گفت : نعمت خدا را متذكر شويد آن زمان كه شما را از چنگال آل فرعون رهايى بخشيد » ( * ( وَإِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِه اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّه عَلَيْكُمْ إِذْ أَنْجاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ ) * ) همان فرعونيان بيرحمى كه « بدترين عذاب را بر شما تحميل مىكردند ، پسرانتان را سر مىبريدند و زنانتان را براى خدمت و كنيزى زنده نگه مىداشتند » ( * ( يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ ) * ) .
و اين آزمايش بزرگى از پروردگارتان براى شما بود ( * ( وَفِي ذلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ ) * ) .
چه روزى از اين پربركتتر كه شر جمعيت خودكامه و سنگدل و استعمارگرى را از سر شما كوتاه كرد ، همانها كه بزرگترين جنايت را در حق شما قائل مىشدند ، چه جنايتى از اين برتر كه پسران شما را همچون حيوانات سر مىبريدند ( توجه داشته باشيد كه قرآن تعبير به ذبح مىكند نه قتل ) و از اين مهمتر نواميس شما به صورت كنيزانى در چنگال دشمن بىآزرم بودند .
نه تنها در مورد بنى اسرائيل كه در مورد همه اقوام و ملتها ، روز رسيدنشان به آزادى و استقلال و كوتاه شدن دست طاغوتها از ايام اللَّه است كه بايد همواره آن را به خاطر داشته باشند ، خاطره اى كه توجه به آن از ارتجاع و بازگشت به وضع گذشته آنها را حفظ مىكند .
يسومونكم از ماده « سوم » ( بر وزن صوم ) در اصل به معنى دنبال چيزى رفتن و جستجوى آن نمودن است ، و به معنى تحميل كارى بر ديگرى نمودن نيز آمده است ( 1 ) بنا بر اين جمله * ( يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ ) * مفهومش اين است كه آنها
هامش
( 1 ) به مفردات راغب و تفسير المنار ( جلد اول صفحه 308 ) و تفسير ابو الفتوح رازى جلد 7 صفحه 7 مراجعه شود .