بسيارى از حوادث مرگبار بطور اعجاز آميزى نجات مىيابيم كه تفسير و توجيه همه آنها از طريق عادى و يا حمل بر تصادف مشكل است ، ( و من خود بعضى نمونههاى آن را در زندگى ديدهام كه راستى حيرتآور بوده ، حتى براى شخص ديرباورى مثل من دليلى بوده است براى وجود آن محافظ نامرئى ! )
2 - هميشه تغييرات از خود ما است ! ( يك قانون كلى ) .
جمله * ( إِنَّ اللَّه لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ ) * كه در دو مورد از قرآن با تفاوت مختصرى آمده است ، يك قانون كلى و عمومى را بيان مىكند ، قانونى سرنوشتساز و حركت آفرين و هشدار دهنده ! اين قانون كه يكى از پايههاى اساسى جهان بينى و جامعه شناسى در اسلام است ، به ما مىگويد مقدرات شما قبل از هر چيز و هر كس در دست خود شما است ، و هر گونه تغيير و دگرگونى در خوشبختى و بدبختى اقوام در درجه اول به خود آنها بازگشت مىكند ، شانس و طالع و اقبال و تصادف و تاثير اوضاع فلكى و مانند اينها هيچكدام پايه ندارد ، آنچه اساس و پايه است اين است كه ملتى خود بخواهد سربلند و سرفراز و پيروز و پيشرو باشد ، و يا به عكس خودش تن به ذلت و زبونى و شكست در دهد ، حتى لطف خداوند ، يا مجازات او ، بىمقدمه ، دامان هيچ ملتى را نخواهد گرفت ، بلكه اين اراده و خواست ملتها ، و تغييرات درونى آنهاست كه آنها را مستحق لطف يا مستوجب عذاب خدا مىسازد .
به تعبير ديگر : اين اصل قرآنى كه يكى از مهمترين برنامههاى اجتماعى اسلام را بيان مىكند به ما مىگويد هر گونه تغييرات برونى متكى به تغييرات درونى ملتها و اقوام است ، و هر گونه پيروزى و شكستى كه به قومى رسيد از همين جا سرچشمه مىگيرد ، بنا بر اين آنها كه هميشه براى تبرئه خويش به دنبال « عوامل برونى » مىگردند ، و قدرتهاى سلطه گر و استعمار كننده را همواره عامل بدبختى خود مىشمارند ، سخت در اشتباهند ، چرا كه اگر اين قدرتهاى جهنمى پايگاهى