مَعْلُومٍ : « هر چيزى خزائنش نزد ما است و جز به مقدار معين آن را نازل نمىكنيم » در آيات مورد بحث نيز خوانديم : * ( وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَه بِمِقْدارٍ ) * .
اينها همه اشاره به آن است كه هيچ چيز در اين عالم بىحساب نيست ، حتى موجوداتى را كه گاهى در جهان طبيعت ، ما بىحساب و كتاب فرض مىكنيم همه آنها دقيقا حساب و كتاب دارند ، چه ما بدانيم يا ندانيم ، و اصولا حكيم بودن خداوند ، نيز مفهومى جز اين ندارد ، كه همه چيز در آفرينش او برنامه و حد و اندازه دارد .
آنچه را از اسرار آفرينش امروز بوسيله علوم دريافتهايم ، اين حقيقت را كاملا تاكيد مىكند مثلا خون انسان كه حياتىترين ماده وجودى او است ، و عهده دار رساندن تمام مواد لازم به تمام ياختههاى بدن انسان است از بيست و چند ماده تركيب يافته ، نسبت اين مواد و اندازه و كيفيت هر يك بقدرى دقيق است كه با كمترين تغيير سلامت انسان به خطر مىافتد و به همين دليل براى شناخت نارساييهاى بدن فورا به سراغ آزمايش خون و اندازه گيرى مواد قندى و چربى و اوره و آهن و ساير اجزاء تركيبيش مىروند و از كمى و زيادى اين اجزاء فورا به علل نارساييهاى بدن و بيماريها پى مىبرند .
تنها خون انسان نيست كه تركيبى اين چنين دقيق دارد ، اين دقت و محاسبه در سراسر عالم هستى موجود است .
ضمنا با توجه به اين نكته روشن مىشود كه آنچه را گاهى ما بىنظمىها و نابسامانيهاى عالم هستى مىپنداريم در واقع مربوط به نارسايى علم و دانش ما است ، و يك موحد و خداپرست راستين هيچگاه نمىتواند چنين تصورى در باره عالم داشته باشد ، و پيشرفت تدريجى علوم گواه اين واقعيت است .
و نيز اين درس را مىتوانيم بياموزيم كه جامعه انسانيت كه جزئى از مجموعه نظام هستى است اگر بخواهد سالم زندگى كند بايد اين اصل ( * ( كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَه بِمِقْدارٍ ) * ) بر سراسر آن حكومت داشته باشد ، از هر گونه افراط و تفريط و كارهايى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 138
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٨