مىكند آگاه است « ( * ( اللَّه يَعْلَمُ ما تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثى ) * ) .
« و همچنين آنچه را كه رحمها كم مىكنند و قبل از موعد مقرر بيرون مىريزند » مىداند ( * ( وَما تَغِيضُ الأَرْحامُ ) * ) ( 1 ) .
و « همچنين از آنچه از موعد مقرر افزون نگاه مىدارند نيز با خبر است » ( * ( وَما تَزْدادُ ) * ) .
در تفسير سه جمله بالا در ميان مفسران گفتگو بسيار است :
بعضى همانگونه كه در بالا گفتيم آن را اشاره بصورتهاى سه گانه حمل دانستهاند ، كه گاهى به موعد مقرر متولد مىشود و گاهى قبل از موقع ( گويى زمان لازم را در خود فرو برده است ) و گاهى بعد از موعد مقرر تولد مىيابد ، خداوند همه اينها را مىداند و از تاريخ تولد جنين و لحظه آن بىكم و كاست آگاه است ، و اين از امورى است كه هيچكس و هيچ دستگاهى دقيقا نمىتواند آن را مشخص كند ، اين علم مخصوص ذات پاك پروردگار است و دليل آن هم روشن است چرا كه استعداد رحمها و جنينها كاملا متفاوت مىباشد ، و هيچكس از اين تفاوتها دقيقا آگاه نيست .
بعضى ديگر گفتهاند كه جملههاى سه گانه بالا اشاره به سه حالت مختلف از اعمال « رحم » در ايام باردارى است : جمله اول اشاره به خود جنين است كه رحم آن را حفظ مىكند ، و جمله دوم اشاره به خون حيض است كه در آن مىريزد و جذب جنين مىگردد ، و آن را ميمكد و در خود فرو مىبرد ، و جمله سوم اشاره به خونهاى اضافى است كه در ايام حمل ، احيانا به خارج ريخته مىشود و يا
هامش
( 1 ) تغيض از ماده غيض در اصل به معنى فرو بردن مايع و فروكش كردن آن است ، و به همين جهت به معنى نقصان و فساد نيز آمده است « غيض » به مكانى گفته مىشود كه آب در آن مىايستد و آن را مىبلعد ليلة غائضة به معنى شب تاريك است ( گويى همه نورها را بلعيده و فرو برده است ) .